Alanında ilk ve farklı bir yaklaşım sunan Prof. Dr. Nigâr Vardı Hocanın son kitabını size takdim etmek istiyorum.
“Histoloji ve Embriyolojiye Bütüncül Yaklaşım” kitabı Ankara Nobel Tıp Kitabevleri tarafından yayımlanarak tıp ve sağlık bilimleri öğrencileri ile akademisyenlerin kullanımına sunuldu.
Klasik ders kitaplarının sistem temelli anlatımının ötesine geçen bu eser, histoloji ve embriyolojiyi ilk kez bütüncül ve disiplinler arası bir yaklaşımla ele alarak yapı, gelişim ve fonksiyon arasındaki ilişkiyi ortaya koymuş; böylece öğrencilerin konuları bütüncül bir bakış açısıyla öğrenmesine, bilgileri ilişkilendirerek daha kalıcı hâle getirmesine ve temel tıp bilimlerini daha iyi kavramasına katkı sağlayacaktır.
Vücudun kan-beyin, kan-retina, kan-testis, kan-plasenta ve kan-hava gibi fiziksel bir engel oluşturan bariyer sistemleri bulunmaktadır. Bu bariyer sistemleri coğrafik bariyer Cebelitarık Boğazındaki Atlas Okyanusu ile Akdeniz arasındaki bariyere benzetilebilir. Akdenizin Atlas Okyanusuna göre nispeten tuzlu olan suyu Atlas Okyanusu ile Akdeniz arasındaki bu bariyerin oluşmasını sağlamaktadır.
Vücudumuzdaki bariyer sistemleri de organların enfeksiyonlara karşı korunmasını, madde geçişini seçici olarak düzenleyerek kandaki zararlı maddelerin dokuya ulaşmasının engellenmesini ve böylece organizmanın iç dengesinin (homeostazın) korunarak sağlığın sürdürülmesini sağlamaktadır.
Klasik ders kitaplarında farklı organlarda dağınık bilgiler olarak anlatılan bariyerler konusu, bütüncül yaklaşım kitabında entegre bir bakışla “Bariyerler” konu başlığı altında birleştirilerek sunulmuştur.
Kitap yalnızca klasik histoloji ve embriyoloji bilgileriyle sınırlı kalmamış; yapay zekâ uygulamaları, güncel görüntüleme yöntemleri, modern eğitim yaklaşımları, yeni araştırma teknikleri ve yardımcı üreme teknolojileri gibi geleceğin tıbbını şekillendiren konular da kapsamlı biçimde okuyucuya aktarılmıştır.
Histoloji ve Embriyoloji Dili bölümünde Türkçenin bilim dili olması konusunda uygulanabilecek öneriler sunulmuştur. Ayrıca histoloji eğitiminde sıkça karşılaşılan eponimler ve eponimöz terimler sistematik biçimde derlenmiş, mikroskobik yapıların daha kolay anlaşılmasını sağlayan betimlemeler, analojiler ve benzetmeler de eğitim sürecini destekleyecek şekilde kitaba dâhil edilmiştir.
Bu yönleriyle “Histoloji ve Embriyolojiye Bütüncül Yaklaşım” kitabı, yalnızca temel histoloji ve embriyoloji bilgilerini aktaran bir ders kitabı olmanın ötesinde; farklı disiplinleri bir araya getiren, güncel bilimsel gelişmeleri eğitimle bütünleştiren ve okuyuculara yapı–gelişim–fonksiyon ilişkisini bütüncül bir bakış açısıyla kazandırmayı amaçlayan özgün ve yenilikçi bir başvuru kaynağıdır.
