Belirsizlik mükemmeldir. Her şeyin temelinde olasılıksız ve öngörülemeyen olayların yattığını biliyorum ve bunu mükemmel buluyorum. Belirsizliklerle baş edebilmek için, antikırılgan olmak gerekir. Antikırılganlık, kırılgan olmamak veya dayanıklı olmak değildir, streslerden güçlenerek çıkmaktır. Ne yapmayı öğrenmek değil, problem çözmeyi öğrenmek esastır. Sorunlar, engeller ve tehlikelerle dolu bir parkuru sadece bitirmek değil güçlenerek tamamlamak esastır.
Yokun karşıtı vardır. Sıfırın karşıtı birdir. Eksi birin karşıtı artı birdir. Oysa antikırılganlıkta, yokun karşıtı çoktur, sıfırın karşıtı ikidir, eksi birin karşıtı artı üçtür. Bunları iki örnekle açıklamaya çalışacağım. Birincisi kemik doku iyileşmesi, ikincisi sürücüsüz araçlar.
Doktor olduğum için önceliği kemiklerin sertliğinin oluşum mekanizmasını temel alan ve kemik doku iyileşmesini anlatan bir örnek vereceğim. Kemikler canlı hücrelerden oluşur. Kemiğin sertliğini sağlayan kalsiyumu kemik hücreleri kandan alır, çeşitli maddeler ile muamele eder ve hücreler arası mesafede şeritler halinde depolarlar. Bu olayı güdüleyen şey kemiğin üzerindeki baskıdır. Kemik ne kadar yüke maruz kalırsa o kadar sertleşir. Yüke maruz kalmayan kemikler kalsiyum içeriğini kaybeder. Ne kadar yük o kadar sert kemik!
Sürücüsüz araçların ilk tasarımları, parkur bilgilerinin yüklendiği yazılımlar üzerinden yapılmıştı. Bunun gelecek vaat etmediği çok kısa sürede görüldü. Çünkü ezbere parkura göre hareket eden araçlar milimetrik hatalar nedeniyle ya yoldan çıkıyorlardı ya da yokuşlarda tıkanıyorlardı. Bugün sürücüsüz araçlarda yazılımlarında problem çözme becerisi yüklenen ve algılayıcılarla donatılmış olduğu için anlık eğime ve karşıdaki hareketli ve sabit engellere göre tavır almalarını sağlayan akıllı yazılımlar kullanılıyor. Ben onlara antikırılgan yazılımlar diyorum.
Canlıların biyolojik evriminde de antikırılganlık yasaları geçerlidir. Değişen şartlara karşı cepte taşınan avantajlar hayatta kalmak ve üremeye devam etmek için her zaman yeterli değildir. Değişikliklerden güçlenerek çıkanlar için ise bu durum her zaman geçerlidir. Antikırılganlık yasasına göre, bizi zorlayan şeylerin bizi güçlendirmesi iyidir.
