1- EĞER RAHİM AĞZI KANSERİNİN NEDENİ BU KADAR AÇIKSA, NEDEN HALA BİR ÇOK HASTA İLERİ EVREDE TANIN ALMAKTADIR.
HPV çok yaygın bir virüstür. Rahim ağzı kanserinin en büyük sebebidir. Cinsel olarak aktif bireylerin büyük kısmı yaşamlarının bir döneminde HPV ile karşılaşır. Çoğu enfeksiyon bağışıklık sistemiyle temizlenir; ancak bazı yüksek riskli tipler (özellikle Tip 16 ve Tip 18) kansere ilerleyebilir. Bu süreç 10–15 yıl sürebilir ve sessiz ilerler. Rahim ağzı kanserinin en önemli nedeni Human papillomavirus (HPV) enfeksiyonu olarak net biçimde bilinmesine rağmen, birçok hasta hala ileri evrede tanı almaktadır. Bunun birkaç temel nedeni vardır:
A) Tarama programlarına katılımın yetersiz olması
Pap smear ve HPV testi sayesinde hastalık kanser öncesi dönemde saptanabilir. Ancak:
- Kadınların bir kısmı düzenli jinekolojik kontrole gitmemektedir.
- Kırsal bölgelerde sağlık hizmetine erişim sınırlı olabilir.
- Sosyokültürel çekinceler ve utanma duygusu taramayı geciktirebilir.
- Belirti olmayınca “sağlıklıyım” algısı oluşur.
Rahim ağzı kanseri erken dönemde genellikle belirti vermez, bu yüzden tarama yapılmadığında geç fark edilir.
B) Eğitim eksikliği
HPV’nin cinsel yolla bulaştığı ve yıllarca sessiz kalabildiği yeterince bilinmemektedir. Ayrıca:
- HPV aşısı hakkında bilgi eksikliği
- Aşının yalnızca genç yaşta etkili olduğu düşüncesi
- Yanlış inanışlar (aşının kısırlık yaptığı gibi)
C) Sosyoekonomik eşitsizlikler
- Düşük gelir düzeyi
- Sağlık güvencesi eksikliği
- Eğitim düzeyinin düşük olması
D) Sağlık Merkezlerine geç başvuru
2- HER HPV POZİTİF KİŞİ KANSER GELİŞTİRİR Mİ? RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR
Hayır, her HPV pozitif kişi kanser geliştirmez.
cinsel olarak aktif bireylerin büyük çoğunluğu yaşamlarının bir döneminde HPV ile karşılaşır. Ancak, Enfeksiyonların yaklaşık %80–90’ı 1–2 yıl içinde bağışıklık sistemi tarafından temizlenir. Sadece yüksek riskli (onkogenik) HPV tipleri (özellikle 16 ve 18) uzun süre kalıcı olduğunda kansere ilerleyebilir. Bu süreç genellikle 10–15 yıl sürer.
· Başlıca risk faktörleri
· Yüksek riskli HPV tipi ile enfeksiyon
· Bağışıklık sisteminin zayıf olması
· Sigara kullanımı
· Erken yaşta cinsel aktivite ve çok sayıda partner
· Çok sayıda doğum (yüksek parite)
· Uzun süreli oral kontraseptif kullanımı
· Pap smear ve HPV testi yapılmadığında kanser öncüsü lezyonlar saptanamaz ve ilerleyebilir.
· HPV aşısız olmak
3-HPV NİN YÜKSEK RİSKLİ TİPLERİ HÜCRESEL DÜZEYDE KANSERE YOL AÇAR. E6 VE E7 ONKOPROTEİNLERİNİN ROLÜ NEDİR?
Bu iki viral protein, yani E6 ve E7, hücre döngüsünü kontrol eden tümör baskılayıcı mekanizmaları sağlayan P53 ve Rb proteinlerini devre dışı bırakır. Yüksek riskli HPV tiplerinde E6 onkoproteini p53’ü inaktive eder. E7 onkoproteini ise Rb(retinoblastom) proteinini inaktive ederek hücre döngüsü kontrolünü ortadan kaldırır; bunun sonucunda genetik bozukluk, kontrolsüz proliferasyon ve malign transformasyon gelişir.
4-HPV İLE İLGİLİ DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR NELERDİR.
“HPV sadece kadınlarda görülür.” (Yanlış.)
Human papillomavirus hem kadınlarda hem erkeklerde görülür.
Erkeklerde genital siğil, anal kanser, penis kanseri ve orofarengeal kanserlere yol açabilir.
“HPV pozitifsem kesin kanser olurum.” (Yanlış).
HPV enfeksiyonlarının %80–90’ı bağışıklık sistemi tarafından temizlenir.
“HPV varsa mutlaka belirti verir.” (Yanlış.)
HPV genellikle sessizdir.
Yıllarca hiçbir belirti vermeden kalabilir.
“Tek eşliyim, HPV kapmam.”( Yanlış.)
HPV yıllarca vücutta sessiz kalabilir.
“Prezervatif %100 korur.” (Yanlış)
Prezervatif riski azaltır ancak HPV cilt temasıyla da bulaşabilir..
“HPV aşısı kısırlık yapar.” (Yanlış)
Güvenlidir ve kısırlık yaptığına dair kanıt bulunmamaktadır.
“Aşı oldum, artık taramaya gerek yok.” (Yanlış.)
Aşı en sık görülen yüksek riskli tipleri kapsar ancak tüm tipleri kapsamaz. Bu nedenle Pap smear ve HPV testi düzenli yapılmalıdır.
“HPV sadece cinsel ilişkiyle bulaşır.” (Tam olarak doğru değil.)
Genital cilt teması da bulaş için yeterlidir. Nadiren doğum sırasında anneden bebeğe geçiş olabilir.
“Genital siğil yapan tipler kanser yapar.” Genellikle hayır.
Siğillere çoğunlukla düşük riskli tipler (Tip 6 ve Tip 11) neden olur.
Kanser yapan tipler genellikle siğil oluşturmaz.
