Kalp krizinin klinik tanımlamasında en kritik unsur, hastanın şikâyetlerini hızlı ve yapılandırılmış biçimde analiz edebilmektir. ADA kodu — Ağrı, Dinlenme, Aktivite — bu amaçla geliştirilen pratik bir sınıflandırma yaklaşımıdır. Bu yöntem, hem göğüs ağrısının niteliğini hem de semptomların fizyolojik stresle ilişkisini ortaya koyarak, kardiyak kökenli yakınmaları diğer nedenlerden ayırmayı kolaylaştırır.

1. A- Ağrı

ADA kodunun ilk bileşeni, kalp krizinin en temel belirtisi olan ağrının karakterini tanımlar. Bu aşamada sorgulanan noktalar:

• Lokalizasyon: Göğsün orta hattında, sternum arkasında yaygın baskı veya sıkışma hissi

• Karakter: Ezici, sıkıştırıcı, ağırlık hissi; çoğu zaman

"fil oturmuş gibi" tanımı

• Yayılım: Sol kol, çene, boyun, sırt veya epigastrik bölgeye doğru ilerleme

• Süre: 20 dakikadan uzun, dinlenmeyle geçmeyen, dalgalanma gösterebilen ağrı

Bu özellikler, ağrının kardiyak kökenli olma olasılığını güçlendirir.

2. D - Dinlenme

Kalp krizinde semptomlar genellikle dinlenme ile belirgin şekilde hafiflemez.

Bu aşamada değerIendirilen noktalar:

• Ağrı veya baskı hissinin istirahatle kaybolmaması - Pozisyon değiştirmenin belirgin bir rahatlama sağlamaması

• Nitrat kullanımının yalnızca kısmi ve geçici etki göstermesi

• Dinlenme sırasında bile devam eden nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı gibi eşlikçi belirtiler

Dinlenmeyle rahatlamayan semptomlar, miyokard iskemisinin ciddiyetini düşündürür.

3. A - Aktivite

Kalp krizinde semptomlar çoğu zaman aktiviteyle artar, çünkü fiziksel efor kalbin oksijen ihtiyacını yükseltir.

Bu aşamada sorgulananlar:

• Yürüme, merdiven çıkma, hafif efor gibi aktivitelerle ağrının şiddetlenmesi

• Aktivite sırasında ortaya çıkan nefes darlığı, çarpıntı, göğüste baskı

• Aktivite sonrası kısa sürede geçmeyen, giderek yoğunlaşan yakınmalar

• Daha önce tolere edilen aktivitelerin artık erken yorulma veya göğüs baskısı ile kesilmesi

Aktiviteyle tetiklenen veya kötüleşen semptomlar, kalp kasının kritik düzeyde oksijensiz kaldığını gösterir.

ADA Kodunun Klinik Değeri

ADA kodu, göğüs ağrısı değerIendirmesinde hızlı bir zihinsel çerçeve sunar. Bu yaklaşım sayesinde:

• Semptomların kardiyak kökenli olup olmadığı daha net ayrıştırılır.

• Acil müdahale gerektiren tablolar erken fark edilir. - Hastanın şikâyeti, hem klinisyen hem de öğrenci için standart bir dil ile tanımlanır.

• Tanısal süreçte zaman kaybı azalır, karar verme hızlanır.

Kalp krizinde her dakika önemlidir; ADA kodu, bu dakikaların doğru kullanılmasına yardımcı olan basit ama etkili bir klinik araçtır.

Ek olarak ADA kodunu daha pratik ve sistematik uygulamak için bir algoritma oluşturulmuştur.