Polikliniğe gelen çocukların bazılarının şikâyeti ağrı değildir, ateş değildir, işitme kaybı da değildir. Çoğu zaman ailelerin söylediği ilk cümle şudur: “Hocam, çocuğumun kulakları biraz öne doğru… Okulda arkadaşları dalga geçmeye başladı
Tıpta buna kepçe kulak deformitesi diyoruz. Aslında bu durum bir hastalık değildir. İşitme fonksiyonunu bozmaz, hayatı tehdit etmez. Fakat özellikle çocukluk çağında psikolojik etkileri oldukça belirgin olabilir. Çünkü yüz estetiğinde kulaklar düşündüğümüzden çok daha önemli bir rol oynar.
Kepçe Kulak Nedir?
Kepçe kulak, kulak kepçesinin başa göre normalden daha önde ve belirgin durmasıdır. Tıbbi olarak iki temel neden söz konusudur.
Birincisi, kulakta “antiheliks” adı verilen kıvrımın yeterince gelişmemesidir. Bu durumda kulak düz bir yapı kazanır ve baştan uzaklaşır.
İkincisi ise kulak kepçesinin orta bölümündeki kıkırdak yapının (konka) normalden büyük olmasıdır. Bu da kulağın dışa doğru açılmasına neden olur.
Genellikle doğuştan gelen bir durumdur ve çoğu zaman aile bireylerinde de benzer kulak yapısı görülebilir.
Önemli bir noktayı özellikle vurgulamak gerekir:
Kepçe kulak işitme kaybına yol açan bir hastalık değildir. Tamamen anatomik ve estetik bir farklılıktır.
Ne Zaman Fark Edilir?
Kulak kepçesi gelişiminin yaklaşık yüzde 85’i 5–6 yaşına kadar tamamlanır. Bu nedenle kepçe kulak çoğunlukla çocuklar ilkokula başlamadan önce fark edilir.
Ne yazık ki okul ortamında çocukların birbirlerine taktığı lakaplar, basit görünen bir anatomik farklılığı ciddi bir özgüven problemine dönüştürebilir. Bu nedenle aileler çoğu zaman tedavi arayışına bu dönemde başvurur.
Teşhis Nasıl Konur?
Kepçe kulak tanısı için çoğu zaman ileri tetkiklere gerek yoktur. Deneyimli bir kulak burun boğaz veya plastik cerrahi uzmanı basit bir muayene ile teşhis koyabilir.
Değerlendirmede şunlara bakılır:
• Kulak ile kafa arasındaki açı
• Kulak kıvrımlarının gelişimi
• Kulak kepçesinin simetrisi
• Kıkırdak yapısının şekli
Normalde kulak ile kafa arasındaki açı yaklaşık 20–30 derece civarındadır. Bu açı belirgin şekilde arttığında kulak dışa doğru çıkık görünür.
Kepçe Kulak Tedavisi
Kepçe kulak tedavisi, hastanın yaşına göre değişebilir.
Yenidoğan Döneminde Ameliyatsız Düzeltme
Doğumdan sonraki ilk haftalarda kulak kıkırdağı oldukça yumuşaktır. Bu nedenle bazı özel kalıplar veya bantlama yöntemleri ile kulak şekli düzeltilebilir.
Ancak bu yöntem yalnızca erken bebeklik döneminde etkilidir. Bu dönem geçtikten sonra kalıcı çözüm genellikle cerrahi olur.
Günümüzde En Etkili Tedavi: Otoplasti
Kepçe kulak tedavisinde en güvenilir ve kalıcı yöntem otoplasti, yani kulak estetiği ameliyatıdır.
Bu ameliyatın temel amacı:
• Kulak ile kafa arasındaki açıyı azaltmak
• Kulak kıvrımlarını yeniden oluşturmak
• Kıkırdak yapıyı doğal forma getirmektir.
Ameliyat genellikle kulak arkasından yapılan küçük bir kesiyle gerçekleştirilir. Böylece iz dışarıdan neredeyse görünmez.
Operasyon ortalama 1 saat sürer ve çoğu hasta aynı gün evine dönebilir.
Modern Cerrahide Yeni Teknikler
Son yıllarda kepçe kulak cerrahisinde kullanılan teknikler oldukça gelişmiştir. Günümüzde cerrahlar:
• kıkırdağı yeniden şekillendiren özel dikiş teknikleri
• minimal kesilerle yapılan yöntemler
• bazı durumlarda ip destekli teknikler
kullanarak daha doğal ve kalıcı sonuçlar elde edebilmektedir.
Eskiden kulağın tekrar eski şekline dönme ihtimali daha yüksekken, günümüzde kullanılan modern tekniklerle bu risk oldukça azalmıştır.
Ameliyat Sonrası Süreç
Ameliyat sonrası süreç genellikle oldukça rahattır.
İlk birkaç gün kulak bandajı kullanılır. Sonrasında yaklaşık bir hafta süreyle gece bandı takılması önerilir. Çocuklar çoğu zaman 1 hafta içinde okullarına dönebilir.
Ağrı genellikle hafiftir ve basit ağrı kesicilerle kontrol altına alınabilir.
Son Söz
Bir kulak burun boğaz hekimi olarak yıllardır şunu gözlemliyorum: Kepçe kulak ameliyatı sonrası değişen sadece kulakların pozisyonu değildir.
Aynaya bakan bir çocuğun yüzündeki gülümseme, sınıfa daha rahat giren bir öğrencinin özgüveni, fotoğraf çektirmekten kaçmayan bir gencin rahatlığı…
Bunların hepsi küçük bir cerrahi dokunuşun büyük psikolojik etkileridir.
Tıp bazen hayat kurtarır.
Bazen de bir insanın kendini daha iyi hissetmesini sağlar.
Kepçe kulak tedavisi de işte tam olarak böyle bir müdahaledir.
