İnme denildiğinde yalnızca beyin kanaması akla gelirken, vakaların büyük bölümünü beyin damar tıkanıklıklarına bağlı inmeler oluşturuyor.
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi | Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Eda Çoban, inmenin sanıldığı kadar nadir ya da kaçınılmaz bir durum olmadığını belirterek, “Toplumda inme deyince yalnızca beyin kanaması düşünülüyor. Oysa inmelerin yaklaşık yüzde 80’i damar tıkanıklığına bağlı gelişiyor ve erken müdahaleyle geri döndürülebilme şansı bulunuyor” dedi.
Türkiye’de Her Yıl 200 Bin Kişi İnme Geçiriyor
Türkiye’de her yıl yaklaşık 200 bin yeni inme vakası görüldüğünü ifade eden Prof. Dr. Çoban, hastalığın yalnızca ileri yaşlara özgü olmadığını vurguladı. Çoban, “İnme yaşla birlikte daha sık görülse de, gençlerde de farklı mekanizmalarla ortaya çıkabiliyor. Bu nedenle risk faktörlerinin erken dönemde kontrol altına alınması son derece önemli” diye konuştu.
En Büyük Risk: Kontrol Edilmeyen Hastalıklar
İnmenin önlenebilir bir hastalık olduğunun altını çizen Prof. Dr. Çoban, özellikle hipertansiyon, diyabet, kolesterol yüksekliği, kalp hastalıkları, obezite, hareketsizlik, sigara ve alkol kullanımının en önemli risk faktörleri arasında yer aldığını söyledi.
“Bu faktörler kontrol altına alındığında, inme riski de ciddi oranda azalır” diyen Çoban, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının yalnızca kalbi değil, beyni de koruduğunu ifade etti.
Bu Belirtiler Alarm Niteliğinde
İnmenin aniden başlayan ve 24 saatten uzun süren beyin işlev bozukluğu olarak tanımlandığını hatırlatan Prof. Dr. Çoban, şu belirtilere dikkat çekti:
• Konuşma bozukluğu veya konuşulanı anlayamama
• Yüzde ani kayma
• Vücudun bir yarısında güç kaybı ya da uyuşma
• Görme kaybı veya çift görme
• Baş dönmesi ve denge kaybı
Bu belirtilerden birinin bile görülmesi halinde zaman kaybedilmemesi gerektiğini vurgulayan Çoban, “Bu bulgular inmenin habercisi olabilir. Böyle bir durumda yapılacak en doğru şey, hemen 112’yi aramaktır” dedi.
İlk Saatler Beyin İçin Hayati
İnme tedavisinde zamanın kritik olduğunu belirten Prof. Dr. Çoban, özellikle tıkayıcı inmelerde ilk 4,5 saat içinde uygulanan tedavilerle beyin hasarının geri döndürülebileceğini söyledi.
“Ambulansla hastaneye ulaşmak çok önemli. Çünkü hasta doğrudan inme ünitesi ya da inme merkezine yönlendirilir. Gerek pıhtı eritici tedaviler gerekse ileri merkezlerde uygulanan damar içi girişimlerle kalıcı hasarın önüne geçmek mümkündür” ifadelerini kullandı.
“İnme Kader Değil”
Prof. Dr. Çoban, toplumda farkındalığın artırılması gerektiğini vurgulayarak sözlerini şöyle tamamladı:
“İnme kader değildir. Belirtileri tanımak, risk faktörleriyle mücadele etmek ve gecikmeden acil sağlık hizmetlerine başvurmak, hem hayat kurtarır hem de sakatlık riskini azaltır.”
