Huzursuz bacak sendromu (RLS), bacakları hareket ettirme konusunda güçlü, neredeyse karşı konulamaz bir dürtüye neden olan ve hareketle en azından kısmen hafifleyen bir beyin , sinir ve uyku rahatsızlığıdır.
Belirtiler, akşamları dinlenirken daha sık görülür. Genellikle bacaklarda zonklama veya ağrı gibi rahatsız edici hislere ek olarak ortaya çıkar. Sürekli hareket etme dürtüsü, rahatlamayı veya uykuya dalmayı engelleyebilir.
* RLS huzursuz bacak sendromu veya Willis-Ekbom hastalığı olarak adlandırılabilir.
RLS'nin iki türü vardır:
- Erken başlangıçlı : Teşhis 45 yaşından önce konulur, genellikle biyolojik aile öykünüzde bulunur ve durum yavaş ilerler.
- Geç başlangıçlı : Huzursuz Bacak Sendromu daha hızlı ilerler ve teşhis 45 yaşından sonra konulur.
Huzursuz bacak sendromu, bacaklar rahatladığında bile bacaklarını hareket ettirme isteği duymaya neden olur. Bu durum uykuyu etkileyebilir ve komplikasyonlara yol açabilir.
*Huzursuz bacak sendromunun belirtileri şunlardır:
- Bacaklarda rahatsız edici hisler oluşur ve bu da bacakları hareket ettirme ihtiyacı uyandırır.
- Dinlenirken hisler daha da kötüleşir.
- Bacaklar hareket ettirildiğinde (en azından geçici olarak) rahatsızlığın azalır.
- Akşamları ve uyku sırasında bacaklarda seğirme veya istemsiz kasılmalar olur
Huzursuz bacak sendromunun belirtileri uykuyu etkileyebilir. Bu durum şunlara neden olabilir:
- Uyku bozuklukları, uykuya dalmada veya uykuyu sürdürmede zorluk.
- Yataktan kalkıp gerinme veya bacakları hareket ettirme isteği.
- Yorgunluk veya gündüz uyuklama hali.
- Davranış veya ruh hali değişiklikleri.
- Dikkat toplamada, bir şeyleri hatırlamada veya konsantre olmada zorluk.
- Depresyon veya anksiyete .
Huzursuz bacak sendromunun nedeni tam olarak anlaşılamamıştır.
Beynin hareketlerden sorumlu bölümü (bazal gangliyon) ile ilgili olabilir. Bazal gangliyon, vücudun hareketlerini düzenlemek için dopamin kullanır . Beynin bu bölümü yeterli dopamin almazsa, hareketleri gerektiği kadar verimli bir şekilde düzenleyemez. Bu da huzursuz bacak sendromu belirtilerine yol açabilir.
Araştırmalar, aşağıdaki faktörlerin huzursuz bacak sendromuna katkıda bulunabileceğini öne sürmektedir:
- Genetik : Huzursuz Bacak Sendromu (RLS) kalıtsal olabilir.
- Demir eksikliği : Kandaki demir seviyesi normal olsa bile beyindeki demir seviyesi düşük olabilir.
- Altta yatan tıbbi durum : Bazı durumlar ikincil RLS'ye neden olabilir; bu durumda RLS başka bir tıbbi durumla birlikte ortaya çıkar.
- İlaçlar : Antihistaminikler , antidepresanlar veya bulantı önleyici ilaçlar gibi bazı ilaçlar RLS'ye neden olabilir veya semptomları kötüleştirebilir.
RLS'ye ek olarak bazı tıbbi durumlar da ortaya çıkabilir, bunlar arasında şunlar yer alır:
- Düşük demir seviyesi ( demir eksikliği ).
- Anemi .
- Gebelik.
- Diyabet .
- Böbrek hastalığı .
- Periferik nöropati .
- Madde kullanım bozukluğu .
*Tetikleyiciler, huzursuz bacak sendromu (RLS) semptomlarınızı kötüleştiren şeylerdir. Olası tetikleyiciler çeşitlilik gösterebilir, ancak şunları içerebilir:
- Alkol.
- Kafein.
- Nikotin.
- Bazı ilaçlar.
- Stres .
Bu tetikleyiciler dinlenmeden veya yatmadan önce kullanılırsa , semptomların tetiklenme olasılığı daha yüksektir. Ayrıca, uyku eksikliği semptomların kötüleşmesine yol açabilir.
Huzursuz bacak sendromu çocuklar, ergenler ve yetişkinler de dahil olmak üzere herkesi etkileyebilir. 50 yaşından sonra daha sık görülür. Belirtiler yaş ilerledikçe kötüleşme eğilimindedir.
Teşhis ve Testler
Detaylı bir anamnez fiziksel muayene yapıldıktan sonra Huzursuz Bacak Sendromu (RLS) teşhisi konabilir .
Huzursuz Bacak Sendromunu (RLS) teşhis edecek bir test yoktur, ve olası tanıların ekartasyonu için
nörolojik muayene ve kan testleri önerebilir.
Diğer olası uyku bozukluklarını değerlendirmek için gece boyunca uyku çalışması önerebilir . Bununla birlikte, RLS uyku testi gerektirmeyen klinik bir tanıdır.
Huzursuz Bacak Sendromu tanısını doğrulamak için aşağıdaki kriterlere bakılır:
- Bacaklarda hareket ettirme isteği duyulur ve bu genellikle ağrı veya çekme gibi rahatsız edici hislerle birlikte ortaya çıkar.
- Belirtiler dinlenme veya hareketsizlik dönemlerinde başlar veya kötüleşir.
- Etkilenen kasları esnetirken, yürürken veya egzersiz yaparken kısmi veya tamamen rahatlama hissedilir.
- Belirtileriniz akşamları veya geceleri daha kötüleşiyor veya sadece o saatlerde ortaya çıkıyor.
- Belirtilerin nedeni başka bir tıbbi durum değildi.
Çocuklarda huzursuz bacak sendromunu teşhis etmesi bazen zor olabilir. Bunun nedeni, çocuğun semptomlarını veya hissettiklerini tarif edemeyebilmesidir. Çocuklarda huzursuz bacak sendromunun dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğu (DEHB) veya büyüme ağrılarına benzemesi yaygındır .
Tedavi
Huzursuz Bacak Sendromu (RLS) tedavisi, semptomlarınızı hafifletmeye yardımcı olmak için ilaç almak veya evdeki rutininizi değiştirmek gibi yöntemleri içerebilir. Bazı kişiler, altta yatan diğer sağlık sorunlarını yönetmek için sağlık uzmanlarıyla birlikte çalışarak semptomlarını azaltabilirler. Siz ve sağlık uzmanınız, sizin için en uygun olabilecek tedavi seçeneklerini ve dikkat etmeniz gereken yan etkileri görüşeceksiniz.
Bazı ilaçlar huzursuz bacak sendromu (RLS) semptomlarınızı hafifletmeye yardımcı olabilir. aşağıdakileri önerebilir veya reçete edilebilir:
- C vitamini ile birlikte alınan demir takviyeleri .
- Nöbet önleyici ilaçlar ( gabapentin , pregabalin ).
- Dopamin agonistleri ( pramipeksol , ropinirol ).
- Dopamin öncülleri veya dopamine dönüşen ilaçlar ( levodopa ).
Diğer tüm tedavi yöntemleri etkisiz kaldığında, benzodiazepinler ( klonazepam ), hipnotikler (zolpidem) veya opioidler ( metadon , buprenorfin) gibi bazı ilaçlar şiddetli vakalarda yardımcı olabilir. Bu ilaçların yan etkileri zararlı olabilir ve ilaca bağımlılığa yol açabilir.
Dopamin seviyesini artıran ilaçlar zamanla huzursuz bacak sendromu semptomlarını kötüleştirebilir (artma etkisi). Yakından takip gereklidir.
Hafif huzursuz bacak sendromu belirtileriniz varsa, daha rahat hissetmenize ve huzursuz bacak sendromuyla uykuya dalmanıza yardımcı olmak için aşağıdaki evde uygulanabilecek tedavileri önerilebilir. Bunlar şunları içerebilir:
- Aerobik , bisiklet/sabit bisiklet sürme veya yürüyüş gibi düzenli egzersizler yapılabilir . Yatmadan birkaç saat önce ağır veya yoğun egzersizlerden kaçınılmalıdır.
- İyi uyku alışkanlıkları edinmek, örneğin yatakta yatarken kitap okumaktan, televizyon izlemekten veya bilgisayar ya da telefon kullanmaktan kaçınmak önemlidir. Yeterince uyumamak, Huzursuz Bacak Sendromu (RLS) semptomlarını kötüleştirebilir.
- Bacakları ılık bir küvette bekletmek ve bacaklarınıza ısıtıcı ped veya soğuk kompres uygulamak, rahatsızlık için geçici bir rahatlama sağlayabilir.
- Genel stres seviyenizi azaltmak. Bir ruh sağlığı uzmanı bu konuda yardımcı olabilir.
- Yatmadan önce kahve gibi kafeinli içeceklerden kaçınmak.
Bacakları hareket ettirmek huzursuz bacak sendromunu geçici olarak anında hafifletebilir, ancak hareket edilmediğinde belirtiler genellikle geri döner. Ayrıca bacaklara masaj yapmak, yürümek veya esneme hareketleri yapmak da denenebilir.
Huzursuz bacak sendromu yaşam beklentisini etkilemez, ancak genel sağlığı etkileyebilir. Belirtiler hafiften şiddetliye kadar değişebilir. Hafif belirtiler bile hayatı önemli ölçüde etkileyebilir.
Huzursuz bacak sendromunu önlemenin bilinen bir yolu yoktur. Altta yatan sağlık sorunlarını tedavi ederek veya kafein ve alkol gibi tetikleyicilerden kaçınarak semptomların kötüleşme riskini azaltılabilir.
Aşağıdaki durumlarda huzursuz bacak sendromu belirtileri varsa bir sağlık uzmanına başvurun:
- Evde uygulanan tedavilerle iyileşme sağlanamaz.
- Daha da kötüleşecek.
- Uyku düzeninizi etkiler.
