Vücudun yaşam için kritik organlarından biri olan böbrekler, her gün kanı süzerek atıkları uzaklaştırıyor, su-tuz dengesini sağlıyor, kan basıncı düzenlenmesi ve hormon üretimine katkıda bulunuyor. Uzmanlara göre böbrek hastalıklarının önemli bölümü ani değil, yıllar içinde oluşan küçük ama sürekli hatalı alışkanlıkların birikimi sonucunda ortaya çıkıyor.
Sağlık otoriteleri ve nefroloji alanında yayımlanan bilimsel araştırmalar, yetersiz su tüketimi, fazla tuz kullanımı, kontrolsüz ağrı kesici tüketimi, sigara, hareketsizlik ve düzensiz beslenmenin böbrek fonksiyonlarını olumsuz etkilediğini gösteriyor.
Yetersiz su tüketimi risk oluşturuyor
Yetersiz sıvı alımı idrarın yoğunlaşmasına ve kristal oluşumuna yol açarak böbrek taşı riskini artırabiliyor. Uzmanlar özellikle sıcak havalarda ve ağır fiziksel çalışanlarda düzenli su tüketiminin önemine dikkat çekiyor.
Aşırı tuz ve yüksek tansiyon ilişkili
Aşırı tuz tüketimi kan basıncını yükselterek böbreklerin süzme birimlerinde basınç artışına neden oluyor. Hipertansiyon, dünyada kronik böbrek hastalığının en sık nedenlerinden biri olarak gösteriliyor.
Kontrolsüz ağrı kesici kullanımı tehlikeli
Reçetesiz ve uzun süre kullanılan ağrı kesicilerin böbrek kan akımını azaltabileceği, özellikle ileri yaş, kalp ve karaciğer hastalığı olanlarda böbrek hasarı riskini artırabileceği belirtiliyor. Uzmanlar “bitkisel ürün” adı altında satılan bazı takviyelerin de zararlı olabileceği konusunda uyarıyor.
Diyabet ve obezite önemli risk faktörleri
Kontrolsüz diyabet, böbreklerde yapısal hasara yol açarak zaman içinde diyaliz ihtiyacına kadar ilerleyebiliyor. Obezitenin de insülin direnci ve hipertansiyon yoluyla böbrek fonksiyonlarını olumsuz etkilediği bildiriliyor.
Sigara böbrek damarlarını daraltıyor
Sigara kullanımı böbrek damarlarını olumsuz etkileyerek fonksiyon kaybını hızlandırıyor ve böbrek kanseri riskini artırıyor.
Erken dönemde belirti vermeyebilir
Kronik böbrek hastalığının uzun süre belirti vermeden ilerleyebildiği, yorgunluk, şişlik, bulantı gibi yakınmaların genellikle geç dönemde ortaya çıktığı ifade ediliyor. Diyabet, hipertansiyon, aile öyküsü, ileri yaş ve obezite gibi risk gruplarında düzenli tarama öneriliyor.
Uzmanlardan koruyucu öneriler
Uzmanların böbrek sağlığı için önerileri şöyle sıralanıyor:
• düzenli su tüketimi
• tuz ve işlenmiş gıdaların azaltılması
• sigaranın bırakılması
• düzenli fiziksel aktivite
• reçetesiz ağrı kesici kullanımından kaçınma
• kan şekeri ve tansiyonun kontrolü
• hekim önerisiyle böbrek fonksiyon testlerinin yapılması
Yetkililer, küçük alışkanlıkların düzeltilmesiyle ileride diyaliz ve böbrek nakline kadar uzanan ciddi sağlık sorunlarının önlenebileceğini vurguluyor.
