Hong Kong Üniversitesi Li Ka Shing Tıp Fakültesi ile Cambridge Üniversitesi MRC Epidemiyoloji Birimi araştırmacılarının UK Biobank verileriyle yürüttüğü çalışma, 46 bin 481 yetişkini ortalama 12,5 yıl izledi. Kas gücü en yüksek üçte birlik grupta bulunan kişilerde kanser, kalp krizi, diyabet, inme, demans gibi ciddi sağlık sorunlarından birinin ortaya çıkması veya ölümle tanımlanan “sağlıklı yaşam süresinin sona erme” riski, kas gücü en düşük üçte birlik gruba göre yaklaşık yüzde 13 daha düşüktü. Ancak araştırma gözlemsel olduğu için güçlü kasların tek başına daha uzun yaşamın nedeni olduğu söylenemez. [1]
Kas Gücü Nasıl Ölçüldü?
Journal of the American Medical Directors Association dergisinde yayımlanan araştırmada kas gücü, el dinamometresi adı verilen ve kişinin bir cihazı ne kadar güçlü sıkabildiğini ölçen aletle değerlendirildi. [1]
El kavrama gücü doğrudan el ve ön kol gücünü ölçse de tıp araştırmalarında genel kas işlevi ve fiziksel kapasite hakkında fikir veren pratik göstergelerden biri olarak kullanılıyor.
Araştırmacılar aynı zamanda katılımcıların biyolojik yaşını PhenoAge adı verilen bir yöntemle değerlendirdi. Bu yöntem, takvim yaşının yanı sıra kandaki dokuz biyolojik belirteci kullanarak vücudun beklenenden daha hızlı veya daha yavaş yaşlanıp yaşlanmadığını tahmin etmeye çalışıyor. [1]
Daha Güçlü Kaslarda Risk Yaklaşık Yüzde 13 Daha Düşüktü
Araştırmada “sağlıklı yaşam süresinin sona ermesi”; kanser, kalp krizi, diyabet, kronik obstrüktif akciğer hastalığı, inme, demans, kalp yetersizliği veya ölümden herhangi birinin ilk kez ortaya çıkması olarak tanımlandı. [1]
Kas gücü en yüksek üçte birlik grupta bulunan kişilerde bu sonlanım noktasına ulaşma riski, en düşük üçte birlik gruba göre yaklaşık yüzde 13 daha düşüktü. Kardiyorespiratuvar kapasitesi, yani kalp ve akciğerlerin egzersiz sırasında vücuda oksijen taşıma becerisi daha yüksek olanlarda da yaklaşık yüzde 10 daha düşük risk görüldü. [1]
Araştırmanın dikkat çekici bulgularından biri, biyolojik olarak daha hızlı yaşlandığı tahmin edilen kişilerle ilgiliydi. Daha iyi kas gücü ve fiziksel kapasiteye sahip kişilerde, hızlanmış biyolojik yaşlanmayla ilişkili sağlık riskinin daha düşük olduğu görüldü. [1]
Bu bulgu, güçlü kasların yaşlanmayı durdurduğu veya tersine çevirdiği anlamına gelmiyor. Sonuçlar daha çok fiziksel kapasitenin, sağlıklı yaşlanmayla yakından ilişkili olabileceğini gösteriyor.
27 Bin Kişilik Başka Bir Araştırma da Benzer Sonuç Verdi
Kas gücü ile sağlıklı yaşlanma arasındaki bağlantıyı inceleyen başka bir UK Biobank çalışması 2025’te Clinical Nutrition dergisinde yayımlandı.
Çin’deki Soochow Üniversitesi ve bağlı kurumların araştırmacıları, 64 yaş ve üzerindeki 27 bin 828 kişiyi değerlendirdi. Çalışmada sağlıklı yaşlanma, kişinin 80 yaşına ulaşırken önemli kronik hastalıklardan uzak kalması olarak tanımlandı. Katılımcıların 16 bin 844’ü, yani yüzde 60,5’i bu ölçütü karşıladı. Daha yüksek kavrama gücü, sağlıklı yaşlanma olasılığıyla ilişkili bulundu. [2]
Araştırmanın 3 bin 366 kişilik bölümünde kandaki binlerce protein de incelendi. Kas gücüyle bağlantılı bazı proteinlerin inflamasyon, yani vücuttaki iltihabi yanıt ve bağışıklık sistemiyle ilişkili yollarla bağlantı gösterdiği bildirildi. [2]
Bu sonuçlar kasların yalnızca hareket sağlayan bir doku olmadığını, metabolizma ve bağışıklık sistemiyle de yakın ilişki içinde bulunduğunu düşündürüyor.
Kas Gücü Beyin Sağlığıyla da İlişkili
10 Haziran 2026’da çevrim içi yayımlanan kapsamlı bir sistematik derleme ve meta-analiz, kavrama gücü ile bilişsel sağlık arasındaki ilişkiyi de inceledi.
Vrije Universiteit Brussel öncülüğündeki araştırmacılar, 37 farklı kohorttan 60 çalışmayı ve toplam 380 bin 960 kişiyi değerlendirdi. Kavrama gücünü zaman içinde koruyan veya artıran kişilerde bilişsel gerileme riskinin yaklaşık yüzde 19 daha düşük olduğu bildirildi. [3]
Ancak bu sonuç “güçlü el sıkışması demansı önler” anlamına gelmiyor. Kavrama gücü; fiziksel aktivite, genel sağlık, beslenme, sinir sistemi işlevleri ve kronik hastalıklar gibi birçok etkenin ortak göstergesi olabilir.
Kas Kütlesi ile Kas Gücü Aynı Şey Değil
Yaş ilerledikçe yalnızca kas miktarı değil, kasların üretebildiği güç de azalabiliyor. Sarkopeni, yani yaşla ilişkili kas gücü ve kas dokusu kaybı; yürüme, merdiven çıkma, sandalyeden kalkma ve günlük işleri bağımsız yapabilme becerisini etkileyebiliyor.
Bu nedenle yalnızca kasların büyüklüğüne veya tartıdaki kiloya bakmak sağlıklı yaşlanmayı değerlendirmek için yeterli değil.
Aynı miktarda kas dokusuna sahip iki kişinin güç, denge ve hareket kapasitesi birbirinden oldukça farklı olabilir. Sağlıklı yaşlanma açısından önemli olan, kas miktarının yanında kasların günlük yaşamda ne kadar etkili kullanılabildiği.
El Kavrama Gücü Bir “Ömür Testi” Değil
Bu araştırmaların günlük hayattaki karşılığı, insanların el sıkma gücünü ölçerek kaç yıl yaşayacağını hesaplamak değil.
Kavrama gücü tek başına ömrü tahmin edemez. Yaş, cinsiyet, vücut yapısı, eklem sorunları, sinir sistemi hastalıkları ve mevcut kronik hastalıklar ölçümü etkileyebilir.
Ayrıca söz konusu büyük araştırmaların çoğu gözlemsel. Daha güçlü kişilerin aynı zamanda daha fazla hareket etmesi, daha iyi beslenmesi veya daha az kronik hastalığa sahip olması sonuçların bir bölümünü açıklayabilir.
Bu nedenle “kas gücü ömrü uzatır” demek için henüz yeterli kanıt yok.
Buna karşılık farklı ve geniş katılımcı gruplarında benzer ilişkilerin görülmesi, kas gücünün sağlıklı yaşlanmanın önemli göstergelerinden biri olduğunu destekliyor.
Longevity açısından mesaj daha büyük kaslara sahip olmak değil; ilerleyen yaşla birlikte günlük yaşamı sürdürebilecek gücü ve fiziksel kapasiteyi mümkün olduğunca korumak. Mevcut kanıtlar güçlü kasların doğrudan daha uzun yaşam sağladığını kanıtlamıyor, ancak kas gücünün korunmasının daha sağlıklı geçirilen yıllarla yakından ilişkili olduğunu giderek daha güçlü biçimde gösteriyor.
Kaynaklar
[1] Chen Z, Collings PJ, Wang M, Shi Q, Luo S, Au Yeung SL, Brage S, Gonzales T, Kim Y. Physical Fitness, Biological Aging, and Healthy Longevity. Journal of the American Medical Directors Association. 2025;26(10):105792. DOI: 10.1016/j.jamda.2025.105792.
[2] Liu ZY, Yang J, Fang F, Hao YG, Cai XY, Miao MY, et al. Proteomic signatures of grip strength and healthy aging among older adults: A prospective cohort study in the UK Biobank. Clinical Nutrition. 2025;53:60-68. DOI: 10.1016/j.clnu.2025.08.024.
[3] Younis M, Vints WAJ, Bautmans I. Handgrip performance as a predictor of incident cognitive decline in older adults: A systematic review and meta-analysis. Neuroscience and Biobehavioral Reviews. 2026;188:106815. DOI: 10.1016/j.neubiorev.2026.106815.
