Ancak uzmanlar, bu bulguların kanseri tedavi ettiği anlamına gelmediğini, mevcut kanıtların önemli ölçüde laboratuvar, hayvan ve gözlemsel insan çalışmalarına dayandığını vurguluyor.
Kanserin en ölümcül yönü çoğu zaman primer tümörden çok metastaz, yani kanserin vücudun başka bölgelerine yayılmasıdır. Son yıllarda yapılan araştırmalar, metastaz sürecinde rol oynayan CD36 adlı reseptörün (yağ asitlerini hücre içine taşıyan bir protein) beslenme alışkanlıklarından etkilenebileceğini ortaya koyuyor. Özellikle brokoli ve diğer turpgillerde bulunan sülforafan adlı bitkisel bileşiğin bu mekanizma üzerinde etkili olabileceği bildiriliyor.[1]
Araştırmalar CD36 mekanizmasına odaklanıyor
CD36, bazı kanser hücrelerinde metastaz başlatıcı özelliklerle ilişkilendirilen bir reseptör olarak tanımlanıyor. Laboratuvar ve hayvan çalışmalarında doymuş yağdan zengin beslenmenin CD36 aktivitesini artırabildiği, brokoli gibi turpgillerde bulunan sülforafanın ise bu aktiviteyi azaltabildiği gösterildi.[1]
Paylaşılan verilere göre fare deneylerinde brokoli tüketimi CD36 ekspresyonunu yaklaşık %35 oranında azaltabildi. Ancak bu sonuçlar doğrudan insanlarda aynı etkinin görüleceği anlamına gelmiyor.[1]
İnsan çalışmalarında dikkat çeken ilişki
Konuyla ilgili insan verileri daha çok gözlemsel araştırmalardan oluşuyor. Bu çalışmalarda daha fazla turpgil sebze tüketen bazı kanser hastalarında daha uzun sağkalım bildirildi.[1]
Araştırmalar özellikle;
- meme kanseri,
- akciğer kanseri,
- mesane kanseri,
- over (yumurtalık) kanseri
olan bazı hasta gruplarında düzenli turpgil sebze tüketiminin daha iyi klinik sonuçlarla ilişkili olabileceğini gösteriyor.[1]
Ancak bu çalışmalar neden-sonuç ilişkisini kanıtlamıyor. Daha sağlıklı beslenen kişilerin aynı zamanda başka koruyucu yaşam alışkanlıklarına sahip olması da sonuçları etkileyebilir.
Düşük yağlı beslenme neden yeniden gündemde?
Bilimsel değerlendirmede, meme kanseri tanısı sonrası uygulanan düşük yağlı beslenme programlarını inceleyen büyük çalışmalar da ele alındı.[1]
Bazı randomize kontrollü araştırmalarda düşük yağlı beslenmenin meme kanseri nüksü ve kansere bağlı ölüm riskini azaltabildiği bildirilirken, bazı çalışmalarda anlamlı fark görülmedi. Araştırmacılar bunun önemli nedenlerinden birinin katılımcıların hedeflenen düşük yağlı diyeti tam olarak uygulayamaması olabileceğini belirtiyor.[1]
Genel değerlendirmelerde ise düşük yağlı beslenmenin özellikle meme kanseri sonrası yaşam süresi açısından potansiyel yarar sağlayabileceği ifade ediliyor.[1]
Brokoli tedavi yerine geçmiyor
Uzmanların ortak görüşü, brokoli ve diğer turpgillerin sağlıklı beslenmenin önemli bir parçası olduğu yönünde. Bununla birlikte mevcut kanıtlar, bu besinlerin kanseri tedavi ettiği veya metastazı kesin olarak önlediği sonucunu desteklemiyor.[1]
İleri evre pankreas kanserinde brokoli filizi takviyesini inceleyen küçük bir klinik çalışma umut verici sonuçlar bildirse de araştırmanın körleme ve randomizasyon açısından önemli metodolojik sınırlılıkları bulunduğu belirtiliyor. Bu nedenle daha büyük ve kaliteli klinik çalışmalara ihtiyaç olduğu vurgulanıyor.[1]
Turpgiller neden ilgi görüyor?
Turpgiller ailesinde;
- brokoli,
- brokoli filizi,
- karnabahar,
- lahana,
- Brüksel lahanası,
- roka,
- kara lahana
yer alıyor.
Bu sebzeler sülforafan başta olmak üzere glukozinolatlardan zengin olup antioksidan savunma sistemlerini destekleyen biyolojik etkiler gösterebiliyor.[2]
Kimler dikkatli olmalı?
Turpgiller genel olarak güvenli besinler kabul edilse de;
- kan sulandırıcı ilaç kullananlar,
- tiroit hastalığı bulunan kişiler,
- özel beslenme programı uygulayan kanser hastaları
beslenmelerinde önemli değişiklik yapmadan önce doktorları veya diyetisyenleriyle görüşmelidir.
Sonuç
Mevcut bilimsel veriler, brokoli ve diğer turpgil sebzelerin metastazla ilişkili bazı biyolojik yollar üzerinde etkili olabileceğini düşündürüyor. Ancak bugün için bu besinlerin kanseri tedavi ettiği veya metastazı önlediği söylenemez. Kanıtların önemli bölümü laboratuvar, hayvan ve gözlemsel insan çalışmalarından geliyor. Sağlıklı ve dengeli beslenme, kanser tedavisinin yerine değil, standart tedavileri destekleyen yaşam tarzı yaklaşımının bir parçası olarak değerlendirilmelidir.[1][2]
Kaynaklar
[1] Nutrition Facts, Eating to Downregulate a Gene for Metastatic Cancer
[2] Nutrition Facts, Sulforaphane
