Kimlerde gerçekten koruyucu?
Uzmanlar, kan sulandırıcı ilaçların özellikle pıhtıya bağlı damar tıkanıklığı riski yüksek kişilerde belirgin koruyucu etki sağladığını ifade ediyor. Buna göre şu gruplarda ilaçlar hayati önem taşıyabiliyor:
• kalp krizi geçirenler
• stent takılan hastalar
• bypass ameliyatı sonrası hastalar
• atriyal fibrilasyon (ritim bozukluğu) olanlar
• inme geçirmiş ve pıhtı kaynağı olanlar
• yapay kalp kapağı bulunanlar
Bu hasta grubunda kullanılan ilaçların:
• yeni kalp krizi riskini azalttığı
• inme riskini düşürdüğü
• tekrarlayan pıhtı oluşumunu önlediği
bilimsel çalışmalarla bildiriliyor.
⸻
🧭 “Herkese aspirin” dönemi kapandı
Bir dönem koruyucu amaçla yaygın şekilde önerilen düşük doz aspirinin, mide ve beyin kanaması riskini artırdığı gösterilince güncel kılavuzlar değişti.
Uzmanlar artık şu görüşte birleşiyor:
Hastalığı olmayan, genç ve düşük riskli bireylerde kan sulandırıcı kullanımı önerilmiyor.
Özetle:
• doğru hasta → yüksek fayda
• yanlış hasta → ciddi kanama riski
⸻
⚠️ Riskler hafife alınmamalı
Kan sulandırıcılar “masum vitamin” değil. Kontrolsüz ve reçetesiz kullanımda şu riskler ortaya çıkabiliyor:
• mide ve bağırsak kanaması
• diş eti ve idrarda kanamalar
• beyin kanaması riski artışı
• düşme sonrası ciddi iç kanama
Bu nedenle uzmanlar, “komşu önerisiyle ilaç başlanmaması” gerektiğini vurguluyor.
⸻
💬 Uzmanlardan kritik uyarı: “İlaç değil, doğru hasta hayat kurtarır”
Kardiyoloji ve nöroloji uzmanlarının ortak mesajı şöyle özetleniyor:
Kan sulandırıcı ilaçlar doğru kişide ve doktor kontrolünde kullanıldığında kalp krizi ve inme riskini azaltabilir. Ancak herkese uygun değildir ve yanlış kullanımda kanama gibi ciddi sonuçlara yol açabilir.
⸻
🩺 Kimler doktora danışmalı?
Şu durumları olan kişilerin hekime başvurması öneriliyor:
• ritim bozukluğu (özellikle atriyal fibrilasyon)
• daha önce kalp krizi veya inme geçirenler
• stent, bypass veya yapay kalp kapağı öyküsü
• pıhtı atma öyküsü
Buna karşın sadece “korusun diye” ilaç başlamak önerilmiyor.
⸻
🔚 Haber özeti
• kan sulandırıcılar bazı hastalarda hayat kurtarıyor
• herkese rutin kullanım önerilmiyor
• kanama riski nedeniyle kendi kendine başlanmamalı
• karar, hekim tarafından bireysel risk değerlendirmesiyle verilmeli
