Cerrahların, gıda çalışanlarının ve sağlık personelinin uzun ya da yapay tırnak kullanmaktan özellikle kaçınmasının nedeni de tam olarak bu. Sabun ve su cilt yüzeyini etkili şekilde temizleyebilse de, tırnağın serbest kenarı altındaki dar boşluğa, yani “subungual alan”a ulaşmakta zorlanıyor. Bu bölge; sıcak, nemli ve sürtünmeden nispeten korunaklı yapısıyla mikroorganizmalar için adeta saklı bir barınak oluşturuyor.
Tırnak Altı Neden Daha Kirli?
Günlük yaşamda klavye kullanmak, kapı kollarına dokunmak, yüzü kaşımak ya da yiyecek hazırlamak gibi basit eylemler sırasında mikroskobik kir, yağ ve bakteriler tırnak altına itiliyor. Yapılan araştırmalar, tırnakların çevre cilde kıyasla daha yüksek bakteri yoğunluğu taşıdığını ortaya koyuyor.
Uzmanlar, özellikle uzun tırnaklarda şu mikroorganizmaların daha sık saptandığını bildiriyor:
• Staphylococcus türleri
• E. coli
• Çeşitli bağırsak kökenli bakteriler
• Maya ve mantar türleri
Tırnak parmak ucunu ne kadar aşarsa, altındaki korunaklı alan da o kadar büyüyor. Bu durum temizlik sırasında bakterilerin geride kalma ihtimalini artırıyor. Bu nedenle ameliyathanelerde ve gıda üretim alanlarında tırnak fırçası kullanımı standart uygulamalar arasında yer alıyor.
Yapay Tırnaklar Riski Artırıyor
Akrilik ve jel tırnaklar estetik açıdan tercih edilse de hijyen açısından soru işaretleri barındırıyor. Yapay tırnaklar doğal tırnak gibi esnemediği için arada mikroskobik boşluklar oluşabiliyor. Bu boşluklar nemin ve mikropların birikmesine zemin hazırlıyor.
Hastane ortamlarında yapılan çalışmalarda, yapay tırnak kullanan sağlık çalışanlarının ellerinde daha fazla patojen tespit edildiği bildiriliyor. Bu mikroorganizmalar arasında bakteri ve maya türleri, özellikle de Candida dikkat çekiyor.
Mikroplar Yerinde Durmuyor
Tırnak altındaki mikroplar yalnızca orada kalmıyor. Gözlere, ağıza, açık yaralara, hazırlanan yiyeceklere ve temas edilen yüzeylere kolaylıkla taşınabiliyor. Özellikle çocuklar, yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıf bireyler için bu durum daha büyük risk oluşturabiliyor.
Uzmanlardan Basit Ama Etkili Öneriler
• Tırnaklar kısa tutulmalı
• El yıkarken tırnak altları özellikle ovalanmalı
• Gerekirse tırnak fırçası kullanılmalı
• Sağlık ve gıda sektöründe yapay tırnaklardan kaçınılmalı
Uzmanlara göre, hijyen yalnızca sabunla temas etmekten ibaret değil. Bazen görünmeyen bir milimetrelik boşluk, mikroplar için geniş bir sığınak haline gelebiliyor. Ellerin gerçekten temiz sayılabilmesi için tırnak altı temizliği ihmal edilmemeli.
