Uzmanlar, bu tür içeriklerin bilimsel gerçeklerden kopuk olduğunu ve toplumda “umut satışı” yoluyla yanıltıcı beklentiler oluşturduğunu vurguluyor.
Tıp ve biyoteknoloji alanında her gün yeni araştırmalar, deneysel tedaviler ve umut vadeden sonuçlar kamuoyuyla paylaşılıyor. Ancak uzmanlara göre bu gelişmelerin sosyal medya diline aktarılırken “kesin çözüm bulundu” ya da “hastalık tamamen yok edildi” gibi ifadelerle sunulması, özellikle ağır hastalıklarla mücadele eden bireyler için tehlikeli bir algı yaratıyor.
Bilimsel Gelişme ile Mucize Söylemi Arasındaki İnce Çizgi
Onkoloji ve halk sağlığı uzmanları, kanser, genetik hastalıklar ve viral enfeksiyonlar gibi alanlarda tek ve evrensel bir tedavinin bulunmadığını hatırlatıyor. Son yıllarda immünoterapi, gen düzenleme teknikleri ve hedefe yönelik ilaçlar önemli ilerlemeler sağlasa da bu çalışmaların büyük bölümü belirli hasta grupları, deneysel aşamalar veya sınırlı klinik sonuçlarla sınırlı.
Uzmanlara göre bu noktada en büyük sorun, “bilimsel ilerleme” ile “kesin tedavi” kavramlarının bilinçli ya da bilinçsiz şekilde birbirine karıştırılması.
Yanlış Umut, Gerçek Hayal Kırıklığı
Sağlık iletişimi alanında çalışan akademisyenler, umut tacirliğinin yalnızca bilgi kirliliği olmadığını, psikolojik ve ekonomik sonuçları da olan bir halk sağlığı sorunu olduğunu ifade ediyor. Gerçeği yansıtmayan haber ve paylaşımlar;
• Hastaların bilimsel tedavileri bırakmasına,
• Sahte ya da etkisiz yöntemlere yönelmesine,
• Maddi ve manevi kayıplar yaşamasına,
• Tedaviye olan güvenin zedelenmesine
neden olabiliyor.
“Bilim Sabır İster, Manşet Değil”
Uzmanlar, özellikle ciddi hastalıklar söz konusu olduğunda kullanılan dilin büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor. Bir çalışmanın “umut verici” olmasının, onun yarın herkes için geçerli bir tedaviye dönüşeceği anlamına gelmediği vurgulanıyor. Bilimsel sürecin yıllar alan, çok aşamalı ve titiz bir yolculuk olduğunun altı çiziliyor.
Yetkililere ve Medyaya Çağrı
Uzmanlar, sağlık alanında içerik üreten kişi ve platformlara şu çağrıda bulunuyor:
“Bilimsel gelişmeleri duyurmak elbette önemli. Ancak umut vermek ile umut satmak arasındaki çizgi aşılmamalı. Yanıltıcı başlıklar kısa vadede ilgi çekebilir ama uzun vadede toplum sağlığına zarar verir.”
⸻
Okura Not
Sağlıkla ilgili iddialar karşısında:
• Resmî sağlık otoritelerinin açıklamaları,
• Hakemli bilimsel dergiler,
• Alanında uzman hekimlerin görüşleri
esas alınmalı; sosyal medyada hızla yayılan “mucize” içeriklere temkinli yaklaşılmalıdır.
