Erdöl, “Ramazan; sigaranın, alkolün, kumarın, ekranın, öfkenin, gösterişin, alışveriş tutkusunun ve ertelediğimiz her zaafın karşısına dikilme zamanıdır. İnsan en çok alışkanlıklarının esiridir. Ramazan o zincirleri gevşetir” dedi.
Türkiye’de Bağımlılık Tablosu Alarm Veriyor
Prof. Dr. Erdöl, bağımlılığın sadece madde kullanımından ibaret olmadığını, davranışsal bağımlılıkların da toplum sağlığını tehdit ettiğini vurguladı. Veriler ise tabloyu net biçimde ortaya koyuyor:
• Türkiye’de 15 yaş üstü bireylerin yaklaşık %34.8’i tütün ürünü kullanıyor.
• Dünya genelinde her yıl 8 milyondan fazla kişi tütün nedeniyle hayatını kaybediyor.
• Alkol kullanımına bağlı nedenlerle dünyada her yıl 3 milyondan fazla ölüm gerçekleşiyor.
• Türkiye’de günlük ortalama ekran süresi 7 saati aşmış durumda.
• Sosyal medya kullanım oranı nüfusun %70’inden fazla.
• Kumar ve yasa dışı bahisle ilişkili ekonomik kayıplar her yıl milyarlarca liralık hacme ulaşıyor.
• Dijital oyun ve sosyal medya bağımlılığı özellikle gençlerde hızla artıyor.
Erdöl, “Bağımlılık yalnızca sigara içmek değildir. Telefonu elinden bırakamamak, sosyal medyada sürekli beğeni aramak, kumar döngüsünden çıkamamak, kontrolsüz alışveriş yapmak, öfkeye hâkim olamamak da bağımlılıktır” ifadelerini kullandı.
“Ramazan İrade Eğitiminin Laboratuvarıdır”
Oruçla birlikte bireyin gün boyu temel dürtülerini kontrol altına alabildiğini belirten Erdöl, bu durumun bağımlılıklar açısından güçlü bir psikolojik eşik oluşturduğunu söyledi:
“Bir insan 12–15 saat sigaraya, kahveye, telefona, yemeğe, içmeye direnebiliyorsa, aslında ‘yapamam’ dediğini yapabildiğini görür. Bu ay, irade kasımızın en yoğun çalıştığı dönemdir. Ramazan bir eğitim sürecidir.”
Davranışsal Bağımlılıklar Göz Ardı Edilmemeli
Prof. Dr. Erdöl, özellikle dijital bağımlılığın ve kumarın son yıllarda görünmeyen ama derin izler bırakan sorunlar haline geldiğini vurguladı:
“Ekran bağımlılığı aile içi iletişimi zayıflatıyor. Kumar, sadece bireyi değil ailesini de çöküşe sürüklüyor. Sosyal medya bağımlılığı özgüveni dış onaya bağlı hale getiriyor. Ramazan bu zincirleri sorgulamak için eşsiz bir fırsattır.”
Ramazan’dan Kalıcı Çıkış Planı
Erdöl, bağımlılıklardan kurtulmak için Ramazan’ın başlangıç noktası yapılması gerektiğini belirterek şu önerilerde bulundu:
• Sigara ve alkol bırakma sürecini bu ayda başlatmak
• Kumar ve bahis uygulamalarını tamamen silmek
• Günlük ekran süresine bilinçli sınır koymak
• Öfke kontrolü ve sabır üzerine farkındalık geliştirmek
• Ramazan sonrası için sürdürülebilir bir bağımlılık bırakma planı oluşturmak
“Bu Farkındalık Bir Aya Sığmamalı”
Prof. Dr. Erdöl açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Ramazan sadece aç kalmak değildir. Kendini tanımaktır. İradesini keşfetmektir. Bağımlılıkların karşısında durabildiğini görmektir. Bu farkındalık bir aya sığmamalı. Ramazan’da başaran insan, hayatın geri kalanında da başarabilir.”
Ramazan, yalnızca sofraların değil; alışkanlıkların, tutkuların ve zaafların da yeniden düzenlendiği bir zaman dilimi. Zincirler gevşer. İnsan isterse kopar.
