Özet (Abstract)

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Polikistik Over Sendromu (PKOS) olan kadınlarda insülin direncinin klinik ve metabolik parametreler üzerindeki etkisini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya 18–35 yaş arası toplam 100 kadın dahil edilmiştir. Katılımcılar PKOS grubu (n=50) ve kontrol grubu (n=50) olarak ikiye ayrılmıştır. Açlık glukozu, insülin düzeyi, HOMA-IR indeksi, vücut kitle indeksi (VKİ) ve ultrasonografik bulgular değerlendirilmiştir.
Bulgular: PKOS grubunda insülin direnci anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p<0.01). HOMA-IR ortalaması PKOS grubunda 3.2±1.1, kontrol grubunda ise 1.8±0.7 olarak saptanmıştır. Menstrüel düzensizlik oranı %68 olarak belirlenmiştir. VKİ ile insülin direnci арасында pozitif korelasyon bulunmuştur (r=0.45).
Sonuç: PKOS hastalarında insülin direnci önemli bir patofizyolojik faktördür ve klinik sonuçlar üzerinde belirgin etkiye sahiptir. Erken tanı ve uygun müdahale stratejileri komplikasyonların önlenmesinde kritik rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Polikistik over sendromu, insülin direnci, infertilite, metabolik sendrom


Giriş (Introduction)

Polikistik Over Sendromu (PKOS), üreme çağındaki kadınlarda en sık görülen endokrin bozukluklardan biridir. Prevalansı %6–10 arasında değişmektedir. PKOS; hiperandrojenizm, ovulasyon bozukluğu ve polikistik over morfolojisi ile karakterizedir.

Son yıllarda yapılan çalışmalar, insülin direncinin PKOS patogenezinde merkezi bir rol oynadığını göstermektedir. İnsülin direnci, hiperinsülinemiye yol açarak overlerde androjen üretimini artırmakta ve ovulasyon sürecini olumsuz etkilemektedir. Ayrıca metabolik sendrom, tip 2 diyabet ve kardiyovasküler hastalıklar açısından risk artışıyla ilişkilidir.

Bu çalışmanın amacı, PKOS hastalarında insülin direncinin klinik ve metabolik etkilerini incelemektir.

Gereç ve Yöntem (Methods)

Bu çalışma, 2024–2025 yılları arasında bir üniversite hastanesinde gerçekleştirilen kesitsel bir araştırmadır.

Çalışma Popülasyonu:

* 18–35 yaş arası toplam 100 kadın
* PKOS tanısı Rotterdam kriterlerine göre konulmuştur
* 50 PKOS hastası, 50 sağlıklı kontrol

Dahil Etme Kriterleri:

* Üreme çağında olmak
* Hormonal tedavi almıyor olmak

Dışlama Kriterleri:

* Diabetes mellitus
* Tiroid hastalıkları
* Kronik sistemik hastalıklar

Veri Toplama:

* Açlık kan şekeri (mg/dL)
* Açlık insülin düzeyi (µIU/mL)
* HOMA-IR hesaplaması
* VKİ (kg/m²)
* Menstrüel öykü
* Pelvik ultrasonografi

HOMA-IR aşağıdaki formül ile hesaplanmıştır:
HOMA-IR = (Açlık glukozu × Açlık insülin) / 405

İstatistiksel Analiz:

Veriler SPSS 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.


Bulgular (Results)

PKOS grubunda insülin direnci kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0.01).

* Ortalama HOMA-IR:
* PKOS: 3.2±1.1
* Kontrol: 1.8±0.7
* VKİ:
* PKOS grubunda daha yüksek saptanmıştır
* Menstrüel düzensizlik: %68
* Polikistik over görünümü: %72

Ayrıca VKİ ile HOMA-IR арасында orta derecede pozitif korelasyon bulunmuştur (r=0.45).


Tartışma (Discussion)

Bu çalışmanın sonuçları, insülin direncinin PKOS patogenezinde önemli bir rol oynadığını desteklemektedir. Yüksek insülin seviyeleri, overlerde androjen üretimini artırarak ovulatuar disfonksiyona neden olmaktadır.

Elde edilen bulgular literatürdeki diğer çalışmalarla uyumludur. Özellikle insülin direnci ile obezite арасындағы ilişki dikkat çekicidir.

PKOS yönetiminde yaşam tarzı değişiklikleri (diyet ve egzersiz), farmakolojik tedaviler (metformin gibi) ve erken tanı büyük önem taşımaktadır.

Çalışmanın Sınırlılıkları:

* Küçük örneklem büyüklüğü
* Uzun dönem takip yapılmamış olması


Sonuç (Conclusion)

PKOS hastalarında insülin direnci yaygın olarak görülmekte ve klinik sonuçlar üzerinde belirgin etki göstermektedir. Erken tanı ve uygun tedavi yaklaşımları ile hem metabolik hem de üreme sağlığına ilişkin komplikasyonlar azaltılabilir.


Kaynaklar (References)

1. Azziz R, et al. (2016). Polycystic ovary syndrome. Nature Reviews Disease Primers, 2:16057.
2. Rotterdam ESHRE/ASRM-Sponsored PCOS Consensus Workshop Group. (2004). Revised criteria for PCOS. Human Reproduction, 19(1):41–47.
3. Diamanti-Kandarakis E, Dunaif A. (2012). Insulin resistance and PCOS. Endocrine Reviews, 33(6):981–1030.
4. Legro RS, et al. (2013). Diagnosis and treatment of PCOS guideline. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 98(12):4565–4592.
5. Moran LJ, et al. (2010). Lifestyle changes in PCOS. Human Reproduction Update, 16(2):171–183.
6. Teede HJ, et al. (2018). International evidence-based guideline for PCOS. Fertility and Sterility, 110(3):364–379.