Uzmanlara göre hastalığın en önemli özelliği, midenin koruyucu tabakasının zayıflaması sonucu mide asidinin dokuda yara oluşturması.

En sık görülen belirtiler neler?

Peptik ülser her zaman şiddetli ağrı ile başlamayabiliyor. Ancak en yaygın yakınmalar şöyle sıralanıyor:

  • mide ve göğüs arasında yanma hissi

  • özellikle açken artan ağrı

  • gece uykudan uyandıran ağrı

  • şişkinlik, erken doyma

  • mide bulantısı

  • siyah renkli dışkı (kanama belirtisi olabilir)

Uzmanlar, “ağrı yemekle geçip bir süre sonra tekrar başlıyorsa ve sık sık ağrı kesici kullanımı varsa peptik ülser akla gelmeli” uyarısında bulunuyor.

En önemli neden: Helikobakter pilori ve ağrı kesiciler

Peptik ülserin en yaygın iki nedeni olduğu belirtiliyor:

✔ Helicobacter pylori adı verilen bakteri
✔ uzun süreli ağrı kesici (NSAİİ) kullanımı

Sigara, yoğun stres, düzensiz beslenme ve alkol kullanımı riski artırabiliyor. Uzmanlar özellikle yaşlılarda ve kronik hastalığı olanlarda riskin daha yüksek olduğuna dikkat çekiyor.

Tanı nasıl konuyor?

Peptik ülserin kesin tanısı genellikle endoskopi ile konuyor. Endoskopi sırasında:

doğrudan görüntüleniyor ve gerekirse biyopsi alınıyor.
Ayrıca H. pylori için:

  • nefes testi

  • dışkı antijen testi

  • biyopsi ile bakterinin gösterilmesi

gibi yöntemler kullanılıyor.

Kan testi ve ultrason tek başına yeterli görülmüyor, daha çok destekleyici olarak değerlendiriliyor.

Güncel tedavide ana hedef: Yarayı kapatmak ve nedeni ortadan kaldırmak

Tedavi iki temel başlıkta ilerliyor:

1. Asit baskılayıcı ilaçlar

En yaygın kullanılan ve en güçlü etki gösteren ilaç grubu proton pompası inhibitörleri (PPİ) olarak biliniyor. Bu ilaçlar mide asidini baskılayarak yaranın iyileşmesini sağlıyor.

2. Helicobacter pylori varsa yok edilmesi

Eğer H. pylori tespit edilirse antibiyotik kombinasyonları uygulanıyor. Son yıllarda artan antibiyotik direnci nedeniyle “kişiye ve bölgesel dirence göre belirlenen rejimler” ön plana çıkıyor.

Hekimin önerdiği tedaviyi yarıda bırakmak yeniden ülsere ve antibiyotik direncine yol açabiliyor.

En ileri yaklaşımlar neler? (Güncel araştırmaların odağı)

🔬 antibiyotik direncine karşı yeni tedavi protokolleri
🔬 probiyotik destekli tedavi yaklaşımları
🔬 endoskopik kanama durdurma tekniklerinde gelişmeler
🔬 özel kaplı PPİ ve gece asit baskılama stratejileri
🔬 H. pylori aşı çalışmaları

Araştırmalar sürerken uzmanlar, bugün için en etkili yaklaşımın doğru antibiyotik seçimi ve düzenli ilaç kullanımı olduğunu belirtiyor.

Hangi durumlar acil?

Aşağıdaki belirtiler varlığında zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması öneriliyor:

  • kanlı veya kahve telvesine benzer kusma

  • siyah renkte dışkı

  • şiddetli mide ağrısı

  • bayılma veya baş dönmesi

Bu bulgular mide kanaması veya delinme gibi acil tabloların işareti olabiliyor.

Yaşam tarzı önerileri tedaviyi destekliyor

Uzmanlara göre ilaç tedavisinin yanında şu alışkanlıklar iyileşmeyi hızlandırıyor:

  • ağrı kesicileri doktor kontrolünde kullanmak

  • sigarayı bırakmak

  • alkolü sınırlamak

  • düzenli ve küçük öğünlerle beslenmek

  • gece geç saatlerde aşırı yemek yemekten kaçınmak

“Tek başına bitkisel çaylarla tedavi” iddialarının ise bilimsel karşılığı bulunmadığı vurgulanıyor.

Sonuç

Peptik ülser, doğru tanı ve düzenli tedavi ile büyük oranda iyileşebilen bir hastalık olarak kabul ediliyor. Uzmanlar, uzun süren mide ağrısı, kilo kaybı, kansızlık ve siyah dışkı gibi belirtilerin ihmal edilmemesini, özellikle 45 yaş üstünde endoskopik değerlendirmenin önem taşıdığını belirtiyor.