Nipah virüsü nedir?
Nipah virüsü, ilk kez 1998–1999 yıllarında Güneydoğu Asya’da tanımlanan, zoonotik (hayvandan insana geçen) bir virüstür. Doğal rezervuarı meyve yarasalarıdır. İnsanlarda hızla ağırlaşabilen klinik tabloya neden olabilir.
⸻
Nasıl bulaşır?
• Meyve yarasalarıyla temas (salya, idrar, dışkı ile kontamine yüzeyler)
• Kontamine gıdalar (özellikle çiğ veya yarasaların temas ettiği meyve suları)
• Hasta hayvanlarla temas
• İnsandan insana bulaş (yakın temas, vücut sıvıları)
⸻
Belirtileri nelerdir?
Belirtiler genellikle 5–14 gün içinde ortaya çıkar:
• Ateş, baş ağrısı, kas ağrıları
• Bulantı, kusma
• Solunum sıkıntısı
• Bilinç bulanıklığı, nöbet
• Ensefalit (beyin iltihabı) bulguları
Ağır vakalarda hızlı klinik kötüleşme görülebilir.
⸻
Kimler risk altında?
• Salgın bölgelerinde yaşayanlar
• Sağlık çalışanları
• Hasta bireylerle yakın teması olanlar
• Çiğ meyve suyu tüketen veya yarasalarla teması olanlar
⸻
Korunma yolları nelerdir?
• Yarasalarla temasın önlenmesi
• Çiğ meyve sularının tüketilmemesi
• Meyvelerin iyi yıkanması ve soyulması
• Hasta kişilerle temasta maske ve el hijyeni
• Sağlık çalışanları için kişisel koruyucu ekipman kullanımı
⸻
Teşhisi nasıl konur?
• Klinik bulgular ve temas öyküsü
• PCR testleri ile virüsün saptanması
• Kan ve solunum örnekleri
• Gerekli durumlarda beyin görüntüleme yöntemleri
⸻
Tedavisi var mı?
• Özgül bir antiviral tedavi veya onaylı aşı yoktur.
• Tedavi destekleyicidir:
• Solunum desteği
• Sıvı-elektrolit dengesi
• Yoğun bakım takibi
• Erken tanı ve izolasyon hayati önem taşır.
⸻
Ölüm oranı nedir?
Salgınlara göre değişmekle birlikte, bildirilen vakalarda %40–75 arasında yüksek ölüm oranları rapor edilmiştir.
⸻
Türkiye için risk var mı?
Şu ana kadar Türkiye’de doğrulanmış bir Nipah vakası bildirilmemiştir. Ancak küresel hareketlilik ve iklim değişikliği nedeniyle erken uyarı ve hazırlık önemlidir.
