Nikotin tartışmaları yeni bir boyut kazandı. Güncel bilimsel çalışmalar, nikotin içeren tüm ürünlerin kalp damar sağlığı üzerinde belirgin hasar bıraktığını gösteriyor. Uzmanların ortak değerlendirmesine göre yalnızca klasik sigaraya odaklanmak yeterli değil; elektronik sigaralar, ısıtılmış tütün ürünleri, nikotin poşetleri ve nargile de aynı biyolojik mekanizmalar üzerinden kalbi hedef alıyor.
Araştırmalarda nikotinin, kullanıldığı formdan bağımsız olarak kalp ritmini hızlandırdığı, kan basıncını yükselttiği ve damarların iç yüzeyinde hasara yol açtığı gösteriliyor. Bu durum uzun vadede damar sertliğini hızlandırıyor, kalp krizi ve felç riskini artırıyor. Özellikle gençlerde yaygınlaşan e-sigara ve nikotin poşetlerinin “zararsız alternatif” olduğu yönündeki yaygın inanç, bilimsel bulgularla çelişiyor.
Bilimsel olarak ortaya konan başlıca etkiler
• kalp hızında artış
• kan basıncında yükselme
• damar sertliğinin hızlanması
• damar iç yüzeyinin (endotel) hasar görmesi
• ritim bozukluğu riskinde artış
Hangi araştırmalar bunu söylüyor?
Nikotin ve kardiyovasküler sağlık ilişkisi konusunda:
• Avrupa kardiyoloji dergilerinde yayımlanan derleme çalışmalarda, nikotinin tüm formlarda damar fonksiyonunu bozduğu bildirildi
• Amerikan Kalp Derneği tarafından yayımlanan klinik çalışmalarda e-sigaranın damar sertliği ve tansiyon üzerine olumsuz etkileri gösterildi
• Ulusal sağlık enstitülerince desteklenen araştırmalarda, hem sigara hem e-sigara kullanan bireylerde damar genişleme kapasitesinin azaldığı saptandı
Bu çalışmaların ortak mesajı net: Nikotinin sunulduğu ambalaj değişse bile, biyolojik etkisi değişmiyor.
Uzmanlar, nikotin ürünlerinin “daha az zararlı” etiketleriyle pazarlanmasının kalp damar hastalıkları açısından yeni bir risk dalgası oluşturabileceği konusunda uyarıyor. Halk sağlığını korumak için özellikle gençlerin bu ürünlere yönelmesini engelleyecek bilinçlendirme çalışmalarının güçlendirilmesi öneriliyor.
Uzmanlardan çağrı
• nikotin ürünlerinin hiçbirinin güvenli olmadığı konusunda toplumsal farkındalık artırılmalı
• bırakma destek programları yaygınlaştırılmalı
• kalp hastalığı olan kişilerin nikotinden tamamen uzak durması gerektiği vurgulanmalı
Kalbin sessiz ama ısrarlı bir hafızası var. Nikotinle her temas, o hafızaya küçük çizikler atıyor. Bilim, “küçük” görünen bu çiziklerin yıllar içinde büyük hasarlara dönüştüğünü açıkça söylüyor.