Havaların ısınmasıyla birlikte kırsal alanlar, tarlalar, bahçeler, piknik bölgeleri ve hayvancılığın yoğun olduğu yerlerde kene temasına bağlı başvurular artıyor. Türkiye’de özellikle Kırım Kongo Kanamalı Ateşi, yani KKKA riski nedeniyle kene ısırıkları basit bir deri teması olarak görülmemeli.
Sağlık Bakanlığı, kene tutunan kişilerin 10 gün boyunca halsizlik, iştahsızlık, ateş, kas ağrısı, baş ağrısı, bulantı, kusma veya ishal gibi belirtiler açısından kendilerini takip etmeleri gerektiğini bildiriyor. Bu belirtiler ortaya çıkarsa vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalı.
Kene görüldüğünde yapılması gereken ilk şey panik yapmadan doğru müdahaledir. Kene, mümkünse sağlık kuruluşunda çıkarılmalı; imkân yoksa çıplak elle tutulmadan, ince uçlu cımbız veya uygun aparatla deriye en yakın yerden kavranarak ezmeden ve döndürmeden çıkarılmalıdır. Ardından bölge sabunlu su ya da uygun antiseptikle temizlenmelidir. Sağlık Bakanlığı verilerine göre KKKA’da kuluçka süresi kene tutunmasından sonra genellikle 1-3 gün, en fazla 9 gün olabilmektedir.
En kritik uyarı ise yanlış müdahalelere karşı yapılıyor. Kenenin üzerine kolonya, alkol, gaz yağı, yağ, deterjan dökmek; sigara basmak ya da yakmaya çalışmak kenenin vücuda daha fazla salgı bırakmasına yol açabilir. Bu nedenle kene ezilmemeli, patlatılmamalı ve çıplak elle temas edilmemelidir.
Dünya Sağlık Örgütü de kene kaynaklı hastalıklardan korunmak için açık renkli, uzun kollu kıyafet giyilmesini, pantolon paçalarının kapatılmasını, cilt ve kıyafetlerin düzenli kontrol edilmesini ve uygun kovucu ürünlerin kullanılmasını öneriyor.
Kene Isırığında Ne Yapılmalı?
Kene fark edilirse en kısa sürede çıkarılmalı veya sağlık kuruluşuna gidilmeli. Kene çıkarıldıktan sonra kişi 10 gün boyunca ateş, halsizlik, kas ağrısı, baş ağrısı, mide bulantısı, kusma, ishal ve kanama bulguları açısından izlenmeli. Belirti varsa “geçer” denilmemeli, acil tıbbi destek alınmalı.
Ne Yapılmamalı?
Kene elle koparılmamalı, ezilmemeli, yakılmamalı. Üzerine kolonya, alkol, yağ, deterjan veya kimyasal madde dökülmemeli. Kene çıkarıldıktan sonra da ısırık bölgesi kaşınmamalı ve yara kurcalanmamalı.
