Halk arasında “kireçlenme” olarak bilinen osteoartrit, özellikle diz ve kalça eklemlerinde görülen, zamanla hareket kısıtlılığı ve ağrıya yol açan yaygın bir eklem hastalığı olarak tanımlanıyor. Tıbbi olarak osteoartrit, eklemi koruyan kıkırdak dokusunun aşınması ve görevini yapamaz hale gelmesi anlamına geliyor.
Bugüne kadar uygulanan tedaviler büyük ölçüde ağrının azaltılmasına ve günlük yaşamın sürdürülmesine odaklanırken, kıkırdağın gerçekten yenilenip yenilenemeyeceği sorusu bilim dünyasında önemini koruyor.
Araştırma nerede ve kimler tarafından yapıldı?
ABD’de Stanford Üniversitesi bünyesinde çalışan bilim insanları tarafından yürütülen deneysel bir çalışmada, eklem kıkırdağının yenilenmesini baskıladığı bilinen biyolojik bir mekanizma hedef alındı. Araştırma, üniversitenin tıp ve biyomühendislik alanlarında görev yapan ekipler tarafından gerçekleştirildi.
Çalışmanın türü ne?
Bu çalışma:
• Hayvan deneyleri
• Laboratuvar ortamında insan kıkırdak dokusu incelemeleri
üzerinden yürütüldü. Yani henüz insanlar üzerinde yapılmış geniş kapsamlı bir klinik çalışma bulunmuyor.
Temel bulgular neyi gösteriyor?
Araştırmada, yaşlanma ve kireçlenme sürecinde artan belirli bir enzimin baskılanmasıyla, kıkırdak hücrelerinin kendini yenileme kapasitesinin arttığı ifade edildi. Deney hayvanlarında hasarlı eklem bölgelerinde kıkırdak benzeri doku oluşumunun gözlemlendiği bildirildi.
Laboratuvar ortamında incelenen insan kıkırdak örneklerinde de benzer biyolojik yanıtlar saptandığı aktarıldı. Ancak bu bulguların, doğrudan hastalarda tedavi anlamına gelmediği özellikle vurgulanıyor.
Bu sonuçlar kireçlenme hastaları için ne anlama geliyor?
Bugün için kireçlenmede uygulanan ilaçlar ve enjeksiyonlar:
• ağrıyı azaltmayı
• iltihabı kontrol altına almayı
• hareket kabiliyetini korumayı
hedefliyor. Kıkırdağı kesin olarak yenilediği kanıtlanmış, rutinde kullanılan bir tedavi yöntemi ise henüz bulunmuyor. Bu nedenle söz konusu çalışma, gelecekte hastalığın seyrini değiştirebilecek tedaviler başlığı altında değerlendiriliyor.
Tıbbiye Bülteni Uzman Görüşü
Tıbbiye Bülteni uzmanlarına göre, bu tür araştırmalar bilimsel açıdan değerli olmakla birlikte, erken aşama sonuçların “kireçlenme artık tamamen iyileşiyor” şeklinde sunulması gerçekçi değil. Uzmanlar, kıkırdak yenilenmesinin karmaşık bir süreç olduğunu ve laboratuvar bulgularının klinik uygulamaya dönüşmesinin uzun yıllar alabileceğini belirtiyor.
Önemli uyarı
Bu yöntem henüz deneysel aşamadadır. İnsanlarda etkinliği ve güvenliği kanıtlanmış, onaylı bir tedavi değildir. Kireçlenme hastalarının mevcut tedavilerini hekimlerine danışmadan değiştirmemeleri gerektiği vurgulanıyor.
