Yeni yöntem, sepsis gibi hayati risk taşıyan tablolarda doğru antibiyotiğe daha erken ulaşılmasını sağlayabilir. Araştırmada dirençli enfeksiyonların mevcut standart testlere göre yaklaşık 20 saat daha hızlı saptanabildiği bildirildi.
Sepsis Tedavisinde Zamanla Yarışılıyor
Kan dolaşımı enfeksiyonları, özellikle sepsis riski nedeniyle hastanelerde en kritik tanı alanlarından biri olarak kabul ediliyor. Oxford Üniversitesi’nin duyurusuna göre İngiltere’de her yıl 245 bine kadar kişi sepsis geliştiriyor ve yaklaşık 48 bin kişi bu nedenle hayatını kaybediyor.
Mevcut uygulamada enfeksiyona neden olan bakterinin belirlenmesi için kan örneğinden mikroorganizmanın çoğaltılması gerekiyor. Bu süreç genellikle 1 ila 3 gün sürebiliyor. Bu sırada hekimler çoğu zaman laboratuvar sonucu çıkmadan antibiyotik başlamak zorunda kalıyor.
Araştırmada Ne Bulundu?
Oxford ekibi, pozitif kan kültürlerinden alınan örneklerde hızlı DNA dizileme kullanarak enfeksiyona neden olan mikroorganizmaları ve antibiyotik direncine işaret eden genetik belirteçleri aynı anda tespit etmeyi başardı.
Araştırmada yaklaşık 300 örnek incelendi. Yöntemin, standart laboratuvar testlerinin bulduğu bakterileri yüksek doğrulukla saptadığı ve bunu klasik yöntemlere göre çok daha kısa sürede yaptığı belirtildi. Standart testlerde yaklaşık 12 saat süren bazı sonuçların, bu yöntemle bakterinin ilk tespitinden yaklaşık 3,5 saat sonra elde edilebildiği açıklandı.
Antibiyotik Direnci Daha Erken Görülebilir
Çalışmanın dikkat çeken yönlerinden biri, antibiyotik direncinin daha hızlı belirlenebilmesi oldu. Oxford açıklamasına göre yöntem, dirençli enfeksiyonları mevcut standart testlerden yaklaşık 20 saat önce tespit edebildi.
Bu fark, özellikle ağır enfeksiyonlarda tedavinin daha erken hedeflenmesi açısından önemli görülüyor. Çünkü ilk verilen antibiyotiğin etkisiz kalması, hastanın doğru tedaviye ulaşmasını geciktirebiliyor.
Standart Testlerin Kaçırdığı Bakteriler de Saptandı
Araştırmada yeni dizileme yaklaşımı, rutin testlerin daha önce göstermediği ancak hastanın enfeksiyonuyla ilişkili olabilecek 18 ek bakteriyi de ortaya çıkardı. Bu bulgu, yöntemin yalnızca hızlı değil, bazı durumlarda daha geniş yakalama kapasitesine sahip olabileceğini gösteriyor.
Klinik Kullanım İçin Yeni Çalışmalar Yapılacak
Bulgular The Lancet Microbe’da yayımlandı. Ancak yöntem, tek başına tüm hastanelerde hemen standart uygulama hâline gelmiş değil. Oxford ekibi şimdi bu yöntemi, kan dolaşımı enfeksiyonlarında patojen ve antibiyotik direncini saptamaya yönelik dört farklı yeni yöntemle karşılaştıracak. Ayrıca NHS hastanelerinde mevcut tanı uygulamalarını ve maliyet-etkililiği değerlendiren çalışmalar da yapılacak.
Sonuç Ne Anlama Geliyor?
Bu çalışma, kan enfeksiyonlarında tanının saatler içinde hızlanabileceğini ve antibiyotik direncinin daha erken görülebileceğini gösteriyor. Klinik uygulamaya güçlü biçimde girerse, sepsis hastalarında “doğru antibiyotik, doğru zamanda” hedefi için önemli bir kapı aralayabilir.
Kaynak
Çalışma: Rapid diagnosis of common, undetected, and uncultivable bloodstream infections from positive blood cultures using Oxford Nanopore sequencing
Dergi: The Lancet Microbe
Kurum: University of Oxford
Yayın tarihi: 19 Mayıs 2026
