Prof. Dr. Murat Muhçu, Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre gebelikte diyabetin her altı hamilelikten birinde görüldüğünü ve yılda yaklaşık 21 milyon kadını etkilediğini hatırlatarak obezitedeki artışla birlikte diyabetli gebelerin sayısının da yükseldiğini ifade etti.
İki farklı durumla karşımıza çıkıyor
Muhçu, diyabet ve gebeliğin iki şekilde görüldüğünü belirtti:
• Gebelikten önce tip 1 veya tip 2 diyabet tanısı olanlar
• Gebelik sırasında gelişen ve doğumdan sonra çoğu zaman düzelen gestasyonel diyabet
Hamilelikte diyabeti olanların sağlıklı bebek dünyaya getirebileceğini vurgulayan Muhçu, bunun için hastalığın iyi yönetilmesi ve anne adaylarının riskler konusunda bilinçli olması gerektiğini söyledi.
Anne adayını bekleyen riskler
Kontrolsüz diyabetin gebelikte komplikasyonlara yol açabileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Murat Muhçu, şu risklere işaret etti:
• düşük
• preeklampsi (gebelik zehirlenmesi)
• iri bebek
• ölü doğum
• doğum yaralanmaları
• zor doğum ve sezaryen ihtiyacında artış
• suni sancı ile doğum başlatılması gerekliliği
Ayrıca diyabeti olan gebelerde göz ve böbrek hastalıklarının ilerleyebileceğini, tip 1 diyabetli bazı hastalarda diyabetik ketoasidoz gelişebileceğini belirtti.
Bebek için uzun vadeli etkiler
Prof. Dr. Muhçu, annede diyabet bulunmasının bebeğin sağlığı üzerinde de etkileri olabileceğini vurguladı:
• doğumsal kalp ve sinir sistemi anomalileri
• ölü doğum ve doğum sonrası ölüm riskinde artış
• ilerleyen yaşlarda obezite
• tip 2 diyabet gelişme riski
• metabolik hastalıklara yatkınlık
“Gebelik planlanıyorsa kan şekeri mutlaka kontrol edilmeli”
Prof. Dr. Muhçu, gebelik düşünen diyabetli kadınlara şu önerilerde bulundu:
• gebelikten önce kan şekeri regülasyonu sağlanmalı
• ideal kiloya ulaşılması hedeflenmeli
• zamanlama hekimle birlikte planlanmalı
Gebelikten önce HbA1c düzeyinin yüzde 6,5’in üzerinde olmamasının önemli olduğunu belirten Muhçu, “Bu seviyenin altına inilemiyorsa mümkün olan en düşük değere yaklaşmak komplikasyon riskini azaltır” dedi.
Folik asit vurgusu
Diyabetli kadınların gebelik planlarken folik asit desteği alması gerektiğini hatırlatan Muhçu, şu bilgileri verdi:
“Her gün 5 mg folik asit kullanımı bebeğin sinir sistemi gelişimi açısından önemlidir. Bu desteğin gebeliğin 12. haftasına kadar devam etmesi gerekir. Ancak folik asit ve tüm ilaç takviyeleri mutlaka hekim önerisiyle kullanılmalıdır.”
Düzenli takip ve sağlıklı yaşam anahtar rol oynuyor
Hamilelik sırasında kan şekeri takibinin daha sık yapılması gerektiğini söyleyen Muhçu, şu uyarılarda bulundu:
• hipoglisemi atakları görülebilir ancak genellikle bebek açısından risk oluşturmaz
• düzenli göz dibi muayenesi ihmal edilmemeli
• beslenme ve egzersiz profesyonel destekle planlanmalı
Prof. Dr. Murat Muhçu, “Gebelikte diyabet kader değildir. Doğru takip, sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz ve hekim kontrolü ile hem anne hem bebek için riskler büyük ölçüde azaltılabilir” ifadelerini kullandı.
