Fahri müfettişlerin tuttuğu tutanak sayısı 487 bini aştı
Türkiye genelinde trafik denetimlerine gönüllü olarak destek veren fahri trafik müfettişlerinin düzenlediği tutanaklara ilişkin veriler açıklandı.
Paylaşılan bilgilere göre fahri trafik müfettişleri, yılın ilk 7 ayında toplam 487 bin 270 trafik kural ihlali tespit tutanağı düzenledi.
En fazla tutanak, sürüş sırasında cep telefonu kullanılması nedeniyle tutuldu. Bu ihlali kırmızı ışık, tehlikeli şerit değiştirme, trafik işaretlerine uymama, emniyet şeridini kullanma, emniyet kemeri takmama ve ters yönde ilerleme izledi.
En fazla tutanak düzenlenen ihlaller
İlk 7 aylık dönemde öne çıkan ihlaller şöyle sıralandı:
* Araç kullanırken cep telefonu kullanmak: 76 bin 371
* Kırmızı ışık kuralına uymamak: 55 bin 407
* Trafiği tehlikeye düşürecek şekilde şerit değiştirmek: 51 bin 150
* Trafik işaret ve işaretlemelerine uymamak: 33 bin 158
* Emniyet şeridini ihlal etmek: 25 bin 293
* Emniyet kemeri kullanmamak: 22 bin 748
* Ters yönde araç kullanmak: 21 bin 357
Paylaşımda, ilk 10 sıradaki trafik ihlallerinin toplam tutanakların yaklaşık yüzde 70’ini oluşturduğu belirtildi.
Fahri trafik müfettişi nedir?
Fahri trafik müfettişleri, sürücülerin trafik kurallarına uyup uymadığını denetleyen polis ve jandarma birimlerine yardımcı olmak amacıyla görevlendirilen gönüllülerdir.
Bu kişiler polis, jandarma ya da kadrolu kamu görevlisi değildir. Görev karşılığında maaş veya ücret almazlar. Trafikte karşılaştıkları ve kendilerine tanınan yetki kapsamına giren ihlaller hakkında tespit tutanağı düzenleyebilirler.
Halk arasında “ceza yazmak” şeklinde ifade edilse de fahri trafik müfettişinin işlemi, kural ihlalini tespit ederek tutanağa bağlamaktır. Tutanaklar elektronik sistem üzerinden ilgili trafik birimine iletilir ve idari yaptırım işlemleri yetkili birimler tarafından yürütülür.
Her trafik ihlali için tutanak düzenleyebilirler mi?
Fahri trafik müfettişlerinin yetkisi sınırsız değildir. Hangi ihlaller hakkında tutanak düzenlenebileceği Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından belirlenir.
Kırmızı ışık ihlali, tehlikeli şerit değiştirme, emniyet şeridinin amacı dışında kullanılması, ters yönde ilerleme, bazı geçiş ve kavşak kurallarına uymama ile engellilere ayrılan park yerlerinin işgal edilmesi bu kapsamdaki ihlaller arasında bulunuyor.
Müfettişler araç durduramaz, sürücüden belge isteyemez ve trafik polisi gibi kimlik kontrolü yapamaz. Görevlerini yerine getirirken araç veya sürücüyü takip ederek trafik güvenliğini tehlikeye düşürecek davranışlarda da bulunamazlar.
Fahri trafik müfettişi nasıl olunur?
Fahri Trafik Müfettişliği Görev ve Çalışma Yönetmeliği’ne göre başvuracak kişilerde genel olarak şu koşullar aranıyor:
* Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak
* En az 40 yaşında olmak
* En az yüksekokul mezunu olmak
* En az 10 yıllık sürücü belgesine sahip olmak
* Asli kusurlu olarak ölümlü veya yaralanmalı trafik kazasına neden olmamış olmak
* Başvurudan önceki 5 yıl içinde 100 ceza puanı nedeniyle sürücü belgesi geri alınmamış olmak
* Sürücü belgesi geçici olarak geri alınmamış veya iptal edilmemiş olmak
* Kamu hizmetlerinden yasaklı bulunmamak
* Yönetmelikte belirtilen adli sicil koşullarını taşımak
Başvuru şartları Emniyet Genel Müdürlüğünün resmî sayfasında ve yürürlükteki yönetmelikte ayrıntılı olarak düzenleniyor. Emniyet Genel Müdürlüğü, Fahri Trafik Müfettişliği Yönetmeliği
Başvurular nereye yapılır?
Şartları taşıyanlar, Fahri Trafik Müfettişliği Müracaat Formu ile ikamet ettikleri ilin valiliğine başvurabilir. Formda kimlik ve iletişim bilgileriyle birlikte sürücü belgesi, öğrenim durumu, meslek ve adli sicile ilişkin beyanlar yer alır.
Başvurunun yapılması görevin doğrudan verileceği anlamına gelmez. Dosyalar ilgili birimler tarafından incelenir; uygun görülen adaylar onay ve eğitim süreçlerinin ardından görevlendirilir.
Eğitimlere katılmak zorunlu
2024 yılında yapılan düzenlemeyle fahri trafik müfettişlerine yönelik eğitim ve değerlendirme sistemi güçlendirildi. Müfettişlerin yılda iki dönem düzenlenen yüz yüze veya uzaktan eğitimlerden gerekli olanlara katılması gerekiyor. Eğitime katılmayanların tutanak düzenleme yetkisi, ilk katılacakları toplantıya kadar askıya alınabiliyor. İstanbul Valiliği
Maaş ya da ceza payı alıyorlar mı?
Fahri trafik müfettişliği tamamen gönüllülük esasına dayanıyor. Müfettişlere maaş, huzur hakkı veya düzenlenen tutanak üzerinden pay ödenmiyor. Sistemin temel amacı, trafik kolluğunun bulunmadığı noktalarda da kural ihlallerinin tespit edilmesine katkı sağlamak.
