Esrar kullanımı ile metabolik hastalıklar arasındaki ilişki yeniden gündemde. Avrupa Diyabet Çalışmaları Birliği’nin 2025 yılı toplantısında sunulan geniş ölçekli bir araştırma, esrar kullanan bireylerde diyabet gelişme olasılığının belirgin şekilde daha yüksek olabileceğini ortaya koydu.
Araştırma, farklı ülkelerden 4 milyondan fazla yetişkinin sağlık verilerinin incelenmesiyle gerçekleştirildi. İnsanlar üzerinde yapılan bu gözlemsel çalışmada, esrar kullandığını bildiren bireyler ile hiç kullanmayanlar karşılaştırıldı. Bulgulara göre, esrar kullananların yaklaşık %2,2’sinde diyabet gelişirken, esrar kullanmayan grupta bu oran %0,6 olarak kaydedildi.
Araştırmacılar; kilo durumu, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite ve genel yaşam tarzı gibi bilinen diyabet risk faktörlerini hesaba kattıktan sonra da bu farkın büyük ölçüde devam ettiğini bildirdi. Bu durum, esrar kullanımının yalnızca başka sağlıksız alışkanlıklarla birlikte görülmekle kalmayıp, metabolizma üzerinde doğrudan etkiler oluşturabileceği ihtimalini gündeme getirdi.
Bilim insanları, bu ilişkinin nedenlerine dair kesin bir açıklama yapmaktan kaçınıyor. Ancak esrarın, vücudun kan şekerini ve insülini kullanma biçimini etkileyebileceği; bu durumun da uzun vadede metabolik dengenin bozulmasına yol açabileceği düşünülüyor. Araştırmacılar, düzenli kullanımın zaman içinde normal metabolik işleyiş üzerinde olumsuz değişiklikler yaratabileceğine dikkat çekiyor.
Çalışma, esrar kullanımının birçok ülkede giderek yaygınlaştığı ve diyabet oranlarının küresel ölçekte arttığı bir dönemde sunulması nedeniyle ayrıca önem taşıyor. Uzmanlara göre, esrarın “daha az zararlı” olduğu yönündeki yaygın algı, bu tür bulgularla birlikte yeniden değerlendirilmek zorunda kalabilir.
⸻
Çalışmanın Kimliği
• Sunulduğu bilimsel platform: Avrupa Diyabet Çalışmaları Birliği 2025 Yıllık Toplantısı
• Çalışma türü: Geniş ölçekli, gözlemsel nüfus çalışması
• Denek sayısı: 4 milyondan fazla yetişkin
• Araştırma modeli: İnsan verilerine dayalı analiz
• Aşama: Gelişmiş epidemiyolojik analiz, klinik müdahale çalışması değil
⸻
Sınırlılıklar
Araştırmacılar, çalışmanın gözlemsel yapıda olması nedeniyle neden-sonuç ilişkisi kurmadığını vurguluyor. Esrar kullanımına dair verilerin beyana dayanması ve uzun vadeli biyolojik etkilerin henüz netleşmemiş olması da çalışmanın önemli sınırlılıkları arasında yer alıyor.
⸻
Uzman Değerlendirmesi
Uzmanlar, bu bulguların önemli olmakla birlikte tek başına bireysel risk değerlendirmesi ya da klinik kararlar için yeterli olmadığını, farklı çalışmalarla desteklenmesi gerektiğini belirtiyor.
⸻
Okuyucuya Net Uyarı
Bu araştırma tek başına tanı veya tedavi amacıyla kullanılmamalıdır. Sağlıkla ilgili tüm kararlar mutlaka bir hekime danışılarak alınmalıdır.
