Bilim insanları, dünya genelinde 100 milyondan fazla kişinin verilerini inceleyerek yapılan analizde özellikle kokain, amfetamin ve esrar kullanımının beyin damar sağlığı üzerinde önemli riskler oluşturduğunu belirledi.
Araştırma sonuçları, bu maddelerin sadece bağımlılık riski değil, ölümcül nörolojik hastalıklara da yol açabilecek ciddi bir sağlık tehdidi olduğunu gösteriyor.
İnme Riskini İkiye Katlayan Maddeler
Uluslararası bilimsel dergi International Journal of Stroke’ta yayımlanan meta-analize göre bazı maddelerin inme riskini çarpıcı biçimde artırdığı görüldü.
• Amfetamin kullananlarda inme riski %122 daha yüksek
• Kokain kullananlarda risk %96 artıyor
• Esrar kullananlarda risk yaklaşık %37 daha fazla
Araştırmacılar özellikle kokain ve amfetamin kullanımının inme riskini neredeyse iki katına çıkarabildiğini vurguladı.
Gençlerde Daha Tehlikeli
Çalışmada dikkat çeken bir diğer bulgu ise genç yaş gruplarıyla ilgili oldu.
55 yaş altındaki kişiler incelendiğinde:
• Amfetamin kullanımı inme riskini yaklaşık üç kat artırdı
• Kokain kullanımı %97 oranında risk artışıyla yine yüksek tehlike oluşturdu
• Esrar kullanımında ise risk daha düşük olmakla birlikte %14 artış görüldü.
Bilim insanları bu sonuçların özellikle genç nüfusta görülen inme vakalarındaki artışı açıklayabileceğini söylüyor.
Beyin Damarlarını Nasıl Etkiliyor?
Uzmanlara göre bu maddeler vücutta birden fazla mekanizma ile hasar oluşturabiliyor:
• Kan basıncını ani şekilde yükseltmek
• Beyin damarlarında daralmaya yol açmak
• Kan pıhtısı oluşumunu artırmak
• Damar sertliğini hızlandırmak
Bu etkiler hem beyin kanamasına hem de damar tıkanıklığına bağlı inmelere zemin hazırlayabiliyor.
“En Büyük Önlenebilir Risklerden Biri”
Uzmanlar inmenin dünya genelinde ölüm ve kalıcı sakatlığın en önemli nedenlerinden biri olduğunu hatırlatarak, risk faktörlerinin büyük bölümünün önlenebilir olduğunu vurguluyor.
Araştırmacılar, özellikle gençlerde artan uyuşturucu kullanımının gelecek yıllarda inme vakalarında ciddi artışa yol açabileceği uyarısında bulundu.
Bilim insanlarına göre sağlıklı yaşam, düzenli egzersiz ve zararlı maddelerden uzak durmak inme riskini azaltmanın en etkili yolları arasında yer alıyor.
