Araştırmacılar, bu içeceklerin yerine su, süt veya bütün meyvenin tercih edilmesinin riski azaltabileceğini belirtiyor.
Çocukluk çağında içilen gazlı içecekler, sporcu içecekleri ve fazla miktarda meyve suyu, yalnızca kısa vadede değil yıllar sonra da kalp ve damar sağlığını etkileyebilir. ABD’de Harvard T.H. Chan Halk Sağlığı Okulu ile Toronto Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü ve Amerikan Kalp Derneği’nin bilimsel dergisi Circulation’da yayımlanan çalışma, çocukluk dönemindeki içecek tercihleri ile yetişkinlikte hipertansiyon (yüksek tansiyon) gelişimi arasında anlamlı bir ilişki bulunduğunu gösterdi.[1]
25 Yıllık Takipte Dikkat Çeken Sonuç
Araştırmada, ABD’de yürütülen “Growing Up Today Study” kapsamında çocuk yaşta araştırmaya katılan 25 binden fazla kişi yaklaşık 25 yıl boyunca izlendi. Katılımcılar araştırmanın başlangıcında 9 ile 16 yaş arasındaydı. Belirli aralıklarla beslenme alışkanlıkları, yaşam tarzları ve sağlık durumları kayıt altına alındı.[1]
Analizlere göre günde iki veya daha fazla porsiyon şekerli içecek tüketenlerin, haftada üç porsiyondan daha az tüketenlere göre yetişkinlikte yüksek tansiyon geliştirme riski yüzde 52 daha yüksekti.[1]
Araştırmada günde 1,5 porsiyon veya daha fazla meyve suyu içenlerde de yüksek tansiyon riskinin yüzde 35 arttığı görüldü.[1]
Her Şeker Aynı Etkiyi Göstermiyor
Çalışmanın dikkat çekici bulgularından biri de şekerin kaynağının önemli olmasıydı. Araştırmacılar, bütün meyvelerde bulunan doğal şekerin aynı risk artışıyla ilişkilendirilmediğini belirledi.[1]
Bunun en önemli nedenlerinden biri lif olabilir. Elma, portakal veya armut gibi bütün meyveler lif içerdiği için şeker daha yavaş emiliyor. Meyve suyu ise lifin büyük bölümünü kaybettiğinden kan şekerinde daha hızlı yükselmeye yol açabiliyor.
Araştırmada toplam fruktoz (meyve şekeri) miktarından çok, bu şekerin hangi besinden alındığının daha önemli olduğu vurgulandı.[1]
Küçük Değişiklikler Büyük Fark Oluşturabilir
Bilim insanları farklı beslenme senaryolarını da modelledi.
Buna göre günlük bir porsiyon şekerli içeceğin yerine su veya süt tüketilmesi ya da bütün meyve yenmesi, ilerleyen yıllarda yüksek tansiyon riskinin azalmasıyla ilişkili bulundu.[1]
Araştırmacılar ayrıca meyve suyu yerine doğrudan meyve tüketmenin de daha koruyucu olabileceğini belirtti.[1]
Bu Bulgular Günlük Hayatta Ne Anlama Geliyor?
Uzmanlara göre çocukların ara sıra meyve suyu içmesi tek başına hastalık anlamına gelmiyor. Ancak her gün düzenli olarak gazlı içecek, şekerli meyve suyu veya sporcu içeceği tüketmek uzun vadede kalp ve damar hastalığı riskini artırabilecek alışkanlıkların oluşmasına katkıda bulunabilir.
Su, süt ve bütün meyvelerin günlük beslenmede daha fazla yer alması ise hem çocukluk döneminde hem de ilerleyen yaşlarda kalp sağlığını destekleyen bir yaklaşım olarak değerlendiriliyor.
Araştırmacılar, bunun gözlemsel (neden-sonuç ilişkisini kesin olarak kanıtlamayan) bir çalışma olduğunu hatırlatıyor. Katılımcıların beslenme bilgileri kendi beyanlarına dayanıyor ve grubun büyük kısmı beyaz Amerikalılardan oluştuğu için sonuçların tüm toplumlara aynı şekilde genellenmesi mümkün olmayabilir. Buna rağmen uzun takip süresi ve yüksek katılımcı sayısı nedeniyle çalışma, çocukluk beslenmesinin gelecekteki kalp ve damar sağlığı üzerindeki etkisine ilişkin güçlü kanıtlar sunuyor.[1]
Kaynaklar
[1] Nguyen M, AlEssa HB, Glenn AJ ve ark. Consumption of Fructose-Containing Food and Beverage Sources in Childhood Through to Adulthood and Risk of Hypertension: A Prospective Cohort Study. Circulation. 2026. DOI: 10.1161/CIRCULATIONAHA.125.077666.
