Alkolün kalp sağlığı üzerindeki etkilerine ilişkin yeni bulgular tıp dünyasında yeniden tartışılmaya başlandı. Son 10–15 yıl içinde farklı ülkelerden araştırma gruplarının yaptığı ve 2010 sonrası verileri da içeren geniş katılımlı çalışmaların sonuçları değerlendirildi. Bu çalışmaların önemli bir bölümünün gözlemsel araştırma ve meta-analiz niteliğinde olduğu bildirildi.
Araştırmanın temel bulguları
Çeşitli ülkelerden bilim insanlarının yürüttüğü değerlendirmelerde, düşük ve orta düzey alkol kullanımının bile:
• kalp ritminde düzensizlik (özellikle atriyal fibrilasyon) riskini artırabildiği
• kan basıncını yükseltebildiği
• kalp kasında zayıflama ile ilişkili olabileceği
yönünde bulgular elde edildiği ifade edildi. Araştırmalarda “tamamen risksiz bir alt sınırın olup olmadığı” konusunun halen tartışmalı olduğu, ancak riskin sıfır kabul edilmemesi gerektiği vurgulandı.
Sonuçlar ne anlama geliyor?
Uzmanlar, alkolün uzun yıllar “az miktarda faydalı” olduğu yönündeki algının artık daha temkinli değerlendirildiğini belirtiyor. Farklı çalışmalarda, olası olumlu etkiler ile kalp ritim bozukluğu ve hipertansiyon riskindeki artışın birlikte düşünülmesi gerektiği ifade ediliyor.
Bazı hekimler, özellikle kalp hastalığı, hipertansiyon, ritim bozukluğu veya genetik yatkınlığı olan kişilerde az miktarda bile alkol tüketiminin riskli olabileceği uyarısını yapıyor. Öte yandan, araştırmaların önemli kısmının gözlemsel olması nedeniyle nedensellik ilişkisinin her zaman kesin olarak kurulamayabileceği de hatırlatılıyor.
Kimler daha fazla risk altında olabilir?
Uzman görüşlerine göre riskin daha belirgin olabileceği gruplar şöyle sıralanıyor:
• kalp ritim bozukluğu öyküsü olanlar
• hipertansiyon hastaları
• kalp yetmezliği veya kalp kası hastalığı bulunanlar
• ileri yaş grupları
• genetik yatkınlığı olan kişiler
Bu kişilerde az miktarda alkolün dahi ritim bozukluğu atağını tetikleyebileceği ihtimali bulunduğu ifade ediliyor.
Hangi belirtilerde doktora başvurulmalı?
Aşağıdaki yakınmaların görülmesi halinde tıbbi değerlendirme öneriliyor:
• çarpıntı
• nefes darlığı
• göğüste sıkışma veya ağrı hissi
• bayılma veya baş dönmesi
Uzmanlar, bu şikayetlerin sadece alkole bağlı olmayabileceğini, bu nedenle mutlaka hekime başvurulması gerektiğini vurguluyor.
Sonuç
Bilimsel literatürde giderek güçlenen görüş, alkolün “az miktarda bile tamamen zararsız olmadığı” yönünde şekilleniyor. Uzmanlar, en düşük riskli seçeneğin alkol almamak olduğunu, alkol kullanan bireylerin ise kalp sağlığı ile ilgili belirtilerde gecikmeden sağlık kuruluşlarına başvurmalarının önem taşıdığını ifade ediyor.
