Uzmanlara göre her ilaç aynı işe yaramıyor ve yanlış seçim bazı kişilerde tansiyon sorunundan rebound burun tıkanıklığına kadar farklı problemlere yol açabiliyor.
ABD merkezli Cleveland Clinic tarafından yayımlanan güncel değerlendirmede, reçetesiz satılan alerji ilaçlarının hangi durumda daha etkili olabileceği anlatıldı. Özellikle antihistaminikler, steroid burun spreyleri ve dekonjestanlar arasındaki farklara dikkat çekildi.
Her Burun Akıntısına Aynı İlaç Etki Etmiyor
Uzmanlara göre alerji ilaçları temel olarak belirtilere göre ayrılıyor.
- Hapşırık, göz kaşıntısı ve burun akıntısında antihistaminikler öne çıkıyor
- Uzun süren mevsimsel alerjilerde steroid burun spreyleri daha güçlü etki sağlayabiliyor
- Şiddetli burun tıkanıklığında ise kısa süreli dekonjestanlar tercih edilebiliyor
Cleveland Clinic’e göre özellikle günlük kullanılan steroid içerikli burun spreyleri hemen etki göstermeyebiliyor. Bu ilaçların tam faydasının ortaya çıkması için günler hatta haftalar gerekebiliyor.
“Hızlı Rahatlatıyor” Ama Uzun Kullanım Riskli Olabilir
Uzmanların en çok dikkat çektiği konulardan biri de burun açıcı spreyler. Özellikle oxymetazoline içeren spreylerin birkaç günden uzun kullanılması durumunda “rebound congestion” denilen geri tepme etkisi oluşabiliyor. Yani burun daha da tıkanabiliyor.
Benzer şekilde pseudoephedrine gibi bazı dekonjestanların tansiyonu yükseltebileceği belirtiliyor. Bu nedenle hipertansiyon, kalp hastalığı veya glokom gibi rahatsızlığı olan kişilerin doktora ya da eczacıya danışmadan bu ürünleri kullanmaması öneriliyor.
Uyku Yapan Alerji İlaçlarına Dikkat
Eski nesil antihistaminiklerin bazı kişilerde belirgin uyku hali yapabildiği vurgulanıyor. Özellikle araç kullananlar, öğrenciler ve dikkat gerektiren işlerde çalışanlar için bu durum önem taşıyor.
Mayo Clinic’in değerlendirmesine göre diphenhydramine gibi eski nesil antihistaminikler daha fazla uyku yaparken; loratadine, fexofenadine ve cetirizine gibi newer nesil ilaçlar genellikle daha düşük sedasyon riski taşıyor.
Alerji Sezonu Artık Daha Uzun Sürebilir
Uzmanlar son yıllarda polen sezonunun daha erken başladığını ve daha uzun sürdüğünü belirtiyor. İklim değişikliğiyle birlikte havadaki polen miktarının arttığına dikkat çekiliyor.
Bu nedenle uzmanlar sadece ilaç kullanımına değil, günlük alışkanlıklara da dikkat edilmesini öneriyor:
- Eve gelince kıyafet değiştirmek
- Pencereleri yoğun polen saatlerinde kapalı tutmak
- HEPA filtreli hava temizleyicileri kullanmak
- Tuzlu suyla burun temizliği yapmak
gibi yöntemler belirtileri azaltmaya yardımcı olabiliyor.
Hangi Durumda Doktora Başvurulmalı?
Uzmanlara göre şu durumlarda mutlaka profesyonel değerlendirme gerekebilir:
- İlaçlara rağmen geçmeyen belirtiler
- Nefes darlığı veya hırıltı
- Sürekli sinüzit atakları
- Gece uykusunu bozan ağır burun tıkanıklığı
- Uzun süreli ilaç kullanım ihtiyacı
Alerji belirtileri bazen astım, sinüzit veya başka solunum yolu hastalıklarıyla karışabildiği için kendi kendine sürekli ilaç değiştirmek yerine uzman görüşü alınması öneriliyor.