Klinik çalışma sonuçları, ilacın hem tümör küçülmesinde hem de beyin metastazı bulunan hastalarda dikkat çekici yanıtlar sağlayabildiğini gösterdi.
Akciğer kanserinin en yaygın türü olan küçük hücreli dışı akciğer kanserinde (NSCLC), tedavi seçeneklerinin tükendiği düşünülen bazı hastalar için yeni bir dönem başladı. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), ROS1-pozitif (kanser hücrelerinde ROS1 adlı gen değişikliği bulunan) lokal ileri veya metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanseri hastalarında kullanılmak üzere zidesamtinib adlı ilaca onay verdi. Onay, daha önce en az bir ROS1 hedefli tedavi almış yetişkin hastalarda yürütülen uluslararası ARROS-1 klinik çalışmasının sonuçlarına dayanıyor. [1]
Beyin Metastazlarını Hedefleyebilecek Şekilde Tasarlandı
Akciğer kanseri ilerlediğinde en önemli sorunlardan biri hastalığın beyne yayılması oluyor. Beyni koruyan doğal savunma sistemi olan kan-beyin bariyeri (kandaki birçok maddenin beyne geçmesini engelleyen koruyucu yapı), bazı ilaçların etkisini sınırlayabiliyor.
Zidesamtinib, bu bariyeri aşabilecek şekilde geliştirilen seçici bir tirozin kinaz inhibitörü (kanser hücresinin büyümesini sağlayan sinyalleri durduran hedefe yönelik ilaç) olarak tasarlandı. Bu özelliği sayesinde hem vücuttaki hem de beyindeki ROS1-pozitif tümör odaklarını hedefleyebiliyor. [1]
Hastaların Yüzde 44’ünde Tümör Küçüldü
ARROS-1 çalışmasına daha önce farklı ROS1 hedefli ilaçlar kullanmasına rağmen hastalığı ilerleyen yetişkin hastalar katıldı.
FDA değerlendirmesine göre zidesamtinib kullanan hastaların yüzde 44’ünde görüntüleme yöntemleriyle doğrulanan belirgin tümör küçülmesi görüldü. Tedaviye yanıt veren hastaların büyük bölümünde bu etkinin en az altı ay sürdüğü, önemli bir kısmında ise bir yılı aştığı bildirildi. [1]
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri ise beyin metastazı bulunan hastalarda elde edildi. Ölçülebilir beyin metastazı bulunan hastaların yüzde 48’inde beyindeki tümörlerde tam veya kısmi küçülme saptandı. Bu oran, ilacın merkezi sinir sistemi üzerinde de etkili olabileceğini gösteriyor. [1][2]
Yeni Bir Tedavi Seçeneği Sunuyor
Uzmanlar, zidesamtinibin özellikle mevcut ROS1 hedefli tedavilere direnç gelişen hastalar için önemli bir yeni seçenek oluşturduğunu belirtiyor. Ancak ilacın tüm hastalarda aynı sonucu vermediği, genel yaşam süresine katkısını ortaya koyacak uzun dönem verilerin ise henüz toplanmaya devam ettiği ifade ediliyor. [1]
Bilim insanları ayrıca bu tedavinin akciğer kanserini tamamen ortadan kaldıran bir yöntem olarak değil, uygun hastalarda hastalığın kontrol altında tutulmasına katkı sağlayabilecek yeni nesil hedefe yönelik tedavilerden biri olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. [2]
Kaynaklar
[1] U.S. Food and Drug Administration. FDA Approves Zidesamtinib for ROS1-Positive Non-Small Cell Lung Cancer. 2026.
[2] Shaw AT, Ou SI, Camidge DR ve ark. ARROS-1: Phase 1/2 Study of Zidesamtinib in Previously Treated ROS1-Positive Non-Small Cell Lung Cancer. Uluslararası klinik çalışma verileri, 2025–2026.
