Bebeğinizin başı sürekli aynı yana mı yatıyor? Fotoğraflarda hep aynı açı mı var? Çoğu aile bunu “alışkanlık” sanıyor. Oysa bu durumun adı tortikolis olabilir.
Tortikolis, boynun bir yana doğru eğik durması ve çenenin karşı tarafa dönük olmasıyla ortaya çıkan bir durumdur. En sık nedeni boynun yan tarafındaki sternokleidomastoid kasın kısalması ya da sertleşmesidir. Özellikle bebeklerde erken fark edilmesi büyük önem taşır.
⸻
Tortikolis Neden Olur?
👶 Bebeklerde
• Anne karnında pozisyon baskısı
• Zor veya uzun süren doğum
• Boyun kasında kısalık ya da fibrozis
Bu tabloya “doğuştan kas kaynaklı tortikolis” denir ve yenidoğan döneminde sık görülür.
🧑 Yetişkinlerde
• Ani kas spazmı
• Boyun tutulması
• Travma
• Enfeksiyon
• Nörolojik hastalıklar
• Stres kaynaklı kas kasılmaları
⸻
Belirtileri Nelerdir?
• Başın sürekli aynı yana eğik durması
• Çenenin karşı tarafa dönük olması
• Boyun hareketlerinde kısıtlılık
• Bebeklerde hep aynı tarafa bakma
• Emzirme sırasında zorlanma
• Geç kalınırsa yüz asimetrisi
• Yetişkinlerde ağrılı boyun spazmı
Uzmanlar özellikle ilk aylarda baş pozisyonunun dikkatle izlenmesini öneriyor.
⸻
Teşhis Nasıl Konur?
Çoğu zaman fizik muayene yeterlidir.
Doktor boyun hareket açıklığını değerlendirir, kas sertliği olup olmadığına bakar. Şüpheli durumlarda ultrason, röntgen veya MR ile altta yatan başka bir sorun araştırılabilir.
⸻
Tortikolis Tedavisi Var mı?
Evet. Erken tanı konduğunda başarı oranı oldukça yüksektir.
👶 Bebeklerde Tedavi
• Düzenli germe egzersizleri
• Fizik tedavi
• Doğru pozisyonlama
• Karın üstü zaman uygulaması
Erken dönemde başlanan tedavide çoğu bebek tamamen düzelir. Geç kalınan vakalarda nadiren cerrahi müdahale gerekebilir.
🧑 Yetişkinlerde Tedavi
• Kas gevşetici ilaçlar
• Ağrı kesiciler
• Fizik tedavi
• Distonik tortikoliste botulinum toksin uygulaması
• Altta yatan nedenin tedavisi
⸻
Ne Zaman Acil?
Şu belirtiler varsa zaman kaybetmeden doktora başvurulmalı:
• Ateşle birlikte boyun tutulması
• Travma sonrası ani gelişen eğrilik
• Şiddetli ense ağrısı
• Kol veya bacakta uyuşma
Bu durumlar daha ciddi hastalıkların belirtisi olabilir.
⸻
Sonuç
Boyun küçük bir yapı gibi görünür ama başın dengesini taşır. Tortikolis erken fark edilirse çoğu zaman basit egzersizlerle tamamen düzelebilir. Özellikle bebeklerde “nasıl olsa geçer” demek yerine bir uzmana danışmak ileride oluşabilecek kalıcı sorunların önüne geçebilir.
