Rektum kanseri tedavisinde yeni bir immünoterapi ilacı ile elde edilen sonuçlar, uluslararası tıp camiasında dikkat çekti. ABD’de Memorial Sloan Kettering Kanser Merkezi tarafından yürütülen faz 2 klinik çalışmada, dMMR (mismatch repair deficient) olarak adlandırılan genetik alt tipe sahip, lokal ileri rektum kanseri hastalarına dostarlimab isimli ilaç uygulandı.
Araştırmacılar, tedaviyi tamamlayan hastaların tamamında klinik tam yanıt olarak tanımlanan durumun elde edildiğini bildirdi. Klinik tam yanıt; görüntüleme yöntemlerinde, endoskopide, biyopsilerde ve fizik muayenede tümör bulgusunun saptanmaması şeklinde tanımlanıyor. Çalışmada yer alan hastaların ameliyat, radyoterapi veya kemoterapi görmeden yalnızca yakın takip edildiği ifade edildi.
Dostarlimab, bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini tanımasını engelleyen PD-1 adı verilen kontrol noktasını bloke eden bir immünoterapi ilacı olarak tanımlanıyor. İlacın bağışıklık sistemini hedefli çalıştığı ve klasik kemoterapiden farklı olarak doğrudan tümöre değil, bağışıklık yanıtına etki ettiği belirtiliyor.
Çalışmada hastalara ilaç üç haftada bir, toplam altı ay süreyle damar yoluyla uygulandı. Sonuçların özellikle dMMR alt tipine sahip rektum kanseri ile sınırlı olduğu ve bu alt tipin tüm rektum kanserlerinin küçük bir bölümünü oluşturduğu ifade edildi. Uzmanlar, bu tedavinin tüm hastalara uygulanabilecek standart yöntem olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguluyor.
Bulgular ne anlama geliyor?
Araştırma ekibi, elde edilen sonuçların “olağan dışı derecede güçlü” olduğunu belirtti ancak hasta sayılarının hâlâ sınırlı olduğuna, uzun dönem takiplerin devam ettiğine dikkat çekti. Bazı hastalarda iki yıl ve üzerine uzayan sürelerde yanıtın korunduğu bildirildi. Daha geniş katılımlı çok merkezli çalışmaların sürdüğü ifade edildi.
Henüz deneysel mi?
Uzmanlar yöntemin şu anda klinik çalışma kapsamında uygulandığını, standart tedavilerin yerini aldığı yönünde kesin bir yargıya varmak için erken olduğunu vurguluyor. Dostarlimab, bazı kanser türleri için onaylı olsa da, rektum kanserinde bu kullanım şeklinin hâlâ bilimsel araştırma niteliğinde olduğu belirtiliyor.
⸻
🩺 Tıbbiye Bülteni Uzman Görüşü
Tıbbiye Bülteni’nin değerlendirmesine göre, söz konusu bulgular rektum kanseri tedavisinde önemli bir yön değişikliğinin habercisi olabilir. Ancak çalışma hasta sayısı, takip süresi ve genetik alt tip kısıtlılığı nedeniyle temkinli yorumlanmalıdır. Bu yaklaşımın yaygın tedavi rehberlerine girmesi için daha geniş ve uzun süreli araştırma sonuçlarının beklenmesi gerekiyor.
Hastaların, sosyal medyada yer alan “mucize tedavi” iddialarına göre değil, onkologları ile görüşerek kişisel tedavi planlarını belirlemesi önem taşıyor.
