1928 yılı, Londra. Bir bilim insanı yaz tatilinden laboratuvarına döndü. Masasının üzerinde yarım bırakılmış deney kapları duruyordu. İçlerinden birinde tuhaf bir şey vardı: Küf bulaşmış bir bakteri kültürü… Ama o küfün çevresinde bakteriler yaşamıyordu.
Bu detayı fark eden kişi, İskoç bakteriyolog Alexander Fleming idi.
Fleming, küfün bakterileri öldürdüğünü gözlemledi. Bu küf türü Penicillium notatum idi. Ortaya çıkan maddeye “penisilin” adını verdi.
🦠 Tesadüf mü, Dikkat mi?
Penisilinin keşfi çoğu zaman “tesadüf” olarak anlatılır. Oysa asıl fark yaratan, Fleming’in o tesadüfü görmezden gelmemesiydi. Laboratuvarda bozulmuş bir kültürü çöpe atmak yerine, merakla incelemesi bilim tarihini değiştirdi.
Ancak keşif hemen ilaca dönüşmedi. Penisilinin saflaştırılması ve seri üretimi yıllar aldı. II. Dünya Savaşı sırasında yapılan yoğun çalışmalarla antibiyotik üretimi hızlandı.
💊 Antibiyotik Çağının Başlangıcı
Penisilin sayesinde zatürre, sepsis ve savaş yaralarına bağlı enfeksiyonlar artık ölüm fermanı olmaktan çıktı. Modern cerrahinin güvenliği arttı. Ortalama yaşam süresi uzadı.
Bugün sıradan görünen bir antibiyotik reçetesi, aslında 20. yüzyılın en büyük tıbbi devrimlerinden birinin sonucudur.
⚠️ Yeni Tehdit: Antibiyotik Direnci
Ancak tarih burada bitmiyor. Aşırı ve bilinçsiz antibiyotik kullanımı, dirençli bakterilerin ortaya çıkmasına yol açtı. Dünya Sağlık Örgütü antibiyotik direncini küresel bir tehdit olarak tanımlıyor.
Küften doğan mucize, şimdi sorumlu kullanım çağrısıyla birlikte anılıyor.
Bir petri kabındaki sessiz halka, insanlığın ömrünü uzattı. Bilim bazen büyük keşiflerle değil, küçük bir ayrıntının fark edilmesiyle ilerler.