Daralan damarlar nedeniyle beyin, kan ihtiyacını karşılamak için ince ve kırılgan yan damarlar geliştirir. Anjiyografide bu ağ yapısı “duman bulutu” görünümüne benzediği için Japonca “moyamoya” (duman gibi) adı verilmiştir.
⸻
Kimlerde görülür?
• En sık çocukluk çağında (5–10 yaş) ve 30–40 yaş arası erişkinlerde
• Kadınlarda biraz daha sık
• Aile öyküsü olanlarda risk artar
• Bazı genetik sendromlar ve geçirilmiş radyoterapi sonrası ikincil olarak görülebilir
⸻
Belirtiler nelerdir?
Belirtiler yaşa göre değişebilir:
Çocuklarda
• Geçici felç atakları
• Konuşma bozukluğu
• Kol veya bacakta güçsüzlük
• Epileptik nöbetler
• Öğrenme ve dikkat sorunları
Erişkinlerde
• İnme (felç)
• Beyin kanaması
• Şiddetli baş ağrısı
• Görme kaybı
• Konuşma bozukluğu
⸻
Moyamoya hastalığı nasıl teşhis edilir?
Teşhis, nöroloji ve beyin cerrahisi iş birliğiyle konur:
• Beyin MR’ı: İnme veya kanama bulguları
• MR Anjiyografi: Damar daralmaları
• DSA (Dijital Subtraksiyon Anjiyografi): Altın standart yöntem
• Beyin perfüzyon testleri: Beynin kanlanma düzeyini gösterir
⸻
Güncel ve en etkili tedavi nedir?
⚠️ Moyamoya hastalığında ilaçla kesin tedavi yoktur.
En etkili ve kalıcı yaklaşım cerrahidir.
🔬 Güncel Tedavi: Beyin Damar Bypass Ameliyatları
Amaç, beyne yeni ve sağlıklı bir kan akımı yolu oluşturmaktır.
1. Direkt Bypass
• Kafa derisindeki bir atardamar doğrudan beyin damarına bağlanır
• Etkisi hızlıdır
• Erişkinlerde daha sık tercih edilir
2. Endirekt Bypass
• Damar veya kas dokusu beyin yüzeyine yerleştirilir
• Zamanla yeni damar oluşumu sağlanır
• Çocuklarda daha yaygındır
3. Kombine Teknikler
• Günümüzde birçok merkezde her iki yöntem birlikte uygulanır
👉 Cerrahi sonrası inme riski belirgin şekilde azalır ve yaşam kalitesi yükselir.
⸻
İlaç tedavisi tamamen gereksiz mi?
Hayır. İlaçlar destekleyici amaçla kullanılır:
• Kan sulandırıcılar (düşük doz)
• Nöbet önleyici ilaçlar
• Baş ağrısı ve eşlik eden hastalıkların kontrolü
Ancak damar tıkanıklığını geriye çevirmezler.
⸻
Moyamoya hastalığı ölümcül mü?
Tedavi edilmezse:
• Tekrarlayan inme
• Kalıcı felç
• Beyin kanaması
riski yüksektir.
Erken teşhis ve uygun cerrahi ile uzun ve kaliteli bir yaşam mümkündür.
⸻
Ameliyat sonrası yaşam nasıl olur?
• Düzenli nörolojik takip gerekir
• Ağır efordan kaçınılır
• Tansiyon ve sıvı dengesi önemlidir
• Çoğu hasta günlük yaşamına dönebilir
⸻
En çok merak edilen soru
“Bu hastalık tamamen iyileşir mi?”
➡️ Hastalık tamamen ortadan kalkmaz, ancak cerrahiyle kontrol altına alınır ve felç riski büyük ölçüde azaltılır.
⸻
⚠️ Önemli Uyarı
Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Moyamoya hastalığında tedavi kararı, hastanın yaşı, bulguları ve damar yapısına göre uzman hekimler tarafından bireysel olarak verilmelidir.
