PPI nedir, kimler kullanıyor?
Bu ilaçlar mide asidini güçlü biçimde azaltır ve genellikle şu durumlarda reçete edilir:
• reflü (GERD)
• mide ve oniki parmak bağırsağı ülseri
• mide ekşimesi ve yanması
• bazı kan koruyucu ilaçlarla birlikte mideyi korumak amacıyla
Kısa süreli kullanımda genellikle etkili ve güvenli kabul ediliyor.
Gündemdeki asıl soru: Uzun kullanım
Yeni değerlendirmelere göre, ilacın aylarca hatta yıllarca düzenli kullanımında şu başlıklarda risk tartışmaları sürüyor:
• B12 vitamini ve magnezyum eksikliği
• demir emiliminde azalma
• kemiklerde zayıflama ve kırık riskinde artış ihtimali
• bağırsak enfeksiyonu riskinde artış olasılığı
• böbrek fonksiyonlarında olumsuz etkilenme ihtimali
Uzmanlar özellikle “olasılık” ve “ilişki” kelimelerinin altını çiziyor. Çünkü çalışmaların çoğu gözlemsel nitelikte. Yani doğrudan bu ilaçların kesin olarak sebep olduğunu kanıtlayan net veriler henüz yok. Fakat ihtiyatlı olmak gerektiği belirtiliyor.
“İlacınızı kendi başınıza kesmeyin” uyarısı
Uzmanların en güçlü vurgusu şu:
• İlacı aniden bırakmak reflüyü daha da artırabiliyor
• Bazı hastalarda PPI kullanımı hayati derecede gerekli olabiliyor
• Tedaviyi sadece hekim planlamalı
Bu nedenle hastalara “kendi kendine bırakma veya başlama” yerine doktorla görüşerek kullanma çağrısı yapılıyor.
Hangi durumda daha dikkatli olmak gerekiyor?
Uzun süre PPI kullanan kişilerin aşağıdaki konularda doktorlarına danışması öneriliyor:
• 1 yıldan uzun kullanım
• eşlik eden böbrek hastalığı
• osteoporoz veya kemik erimesi riski
• sık enfeksiyon geçirme
• nedeni bilinmeyen kansızlık, halsizlik veya kramp
Gerektiğinde kan tahlilleriyle vitamin ve mineral düzeylerinin kontrol edilebileceği ifade ediliyor.
Yaşam tarzı da önemli
Uzmanlar, sadece ilaca yüklenmek yerine şu önlemlerin de reflü şikayetlerini azaltabildiğini belirtiyor:
• fazla kilonun kontrolü
• sigaranın bırakılması
• akşam geç saatlerde ağır yemek yenmemesi
• asitli ve kızartma ağırlıklı gıdaların azaltılması
• yatarken başın hafifçe yüksekte tutulması
Sonuç: Ne panik ne ilgisizlik
Mide asidi ilaçları milyonlarca insan için rahatlama sağlıyor. Ancak uzun süre kontrolsüz kullanımın tartışmalı riskler doğurabileceğine dikkat çekiliyor.
En sağlıklı yaklaşım şu şekilde özetleniyor:
• gerekli olduğu kadar kullan
• düzenli doktor kontrolünü ihmal etme
• şikayetler bitince dozu gözden geçir
• kendi başına ilaç başlama veya kesme
