Diyabet tedavisinde uzun yıllardır kullanılan metformin, bu kez kanser araştırmalarının merceğine girdi. JAMA Network Open’da yayımlanan yeni çalışma, metformin kullanan kişilerde yemek borusunun yassı hücreli kanseri gelişme olasılığının daha düşük olabileceğini gösterdi.
Araştırma, Danimarka, Finlandiya, İzlanda, Norveç ve İsveç’i kapsayan geniş bir kayıt sistemi üzerinden yürütüldü. Çalışmada 13 bin 50 yemek borusu yassı hücreli kanseri hastası ile 130 bin 500 kontrol katılımcısı karşılaştırıldı.
Metformin Kullananlarda Yüzde 36 Daha Düşük Olasılık
Bulgulara göre metformin kullanımı, bu kanser türüyle ilişkili olasılıkta yüzde 36 daha düşük oranla bağlantılı bulundu. Daha yüksek doz metformin kullanan grupta ise bu ilişkinin daha belirgin olduğu bildirildi.
Araştırmacılar, metforminin özellikle yüksek riskli bireylerde koruyucu potansiyel açısından daha fazla incelenmesi gerektiğini belirtti. Ancak çalışma, ilacın kanseri kesin olarak önlediğini göstermiyor; yalnızca güçlü bir ilişkiye işaret ediyor.
Neden Önemli?
Yemek borusu yassı hücreli kanseri, seyri zor ve erken yakalanmadığında tedavisi güç kanser türleri arasında yer alıyor. Sigara ve aşırı alkol kullanımı bu kanser için bilinen önemli risk faktörleri arasında gösteriliyor.
Metforminin kanser hücre çoğalması, insülin direnci, inflamasyon ve hücresel metabolizma üzerinde etkileri olabileceği düşünülüyor. Fakat bu mekanizmaların insanda koruyucu etkiye dönüşüp dönüşmediği hâlâ net değil.
Uzmanlar Temkinli: Klinik Deney Şart
Çalışmanın güçlü yanı, büyük örneklem ve uzun izlem süresi. Ancak araştırmacılar, metformin için kanserden korunma amacıyla öneri yapılmadan önce ek gözlemsel çalışmalar ve randomize klinik deneyler gerektiğini vurguladı.
Bu nedenle metformin, doktor önerisi dışında kanserden korunmak amacıyla kullanılmamalı. İlaç tedavileri, kişinin hastalık geçmişi, risk durumu ve hekim değerlendirmesiyle belirlenmeli.
Kaynak
Çalışma: Metformin Use and Development of Esophageal Squamous Cell Carcinoma
Dergi: JAMA Network Open
Yayın tarihi: 16 Mart 2026
Çalışma türü: Nüfus temelli vaka-kontrol çalışması