İngiliz haftalık dergisi The Economist, 13 Haziran 2025 tarihli analizinde “manopause” olarak bilinen kavramın bilimsel karşılığını mercek altına aldı.
Uzmanlara göre erkeklerde testosteron seviyeleri yaş ilerledikçe azalıyor. Ancak bu düşüş kadınlarda menopoz döneminde görülen ani hormonal değişimlerden oldukça farklı bir seyir izliyor. Erkeklerde testosteron üretiminin yıllar içinde yavaş yavaş azalması nedeniyle birçok bilim insanı “erkek menopozu” teriminin yanıltıcı olduğunu düşünüyor.
Testosteron Düşüşü Her Erkekte Aynı Değil
Araştırmalar, testosteron seviyelerinin 40 yaş sonrasında yılda yaklaşık yüzde 1 oranında azaldığını gösteriyor. Buna rağmen ileri yaşlardaki erkeklerin önemli bir bölümünde hormon düzeyleri normal sınırlar içinde kalabiliyor. Uzmanlar, düşük testosteronun her zaman belirti vermediğine dikkat çekiyor.
Bununla birlikte bazı erkeklerde;
- Cinsel istekte azalma,
- Erektil disfonksiyon,
- Yorgunluk,
- Kas kütlesinde azalma,
- Uyku problemleri,
- Konsantrasyon güçlüğü,
- Ruh hali değişiklikleri
gibi belirtiler görülebiliyor. Ancak bu şikâyetlerin yalnızca hormonlara bağlı olmayabileceği, stres, obezite, kronik hastalıklar ve yaşam tarzı faktörlerinin de etkili olduğu vurgulanıyor.
“Geç Başlangıçlı Hipogonadizm” Ayrı Bir Durum
Bilim insanları, yaşlanmanın doğal bir sonucu olan testosteron azalması ile “geç başlangıçlı hipogonadizm” adı verilen tıbbi durumu birbirinden ayırıyor. Bu tabloda testosteron seviyeleri belirgin şekilde düşüyor ve klinik belirtiler ortaya çıkabiliyor. Özellikle obezite ve tip 2 diyabeti olan erkeklerde riskin arttığı belirtiliyor.
Tedavi Herkes İçin Uygun Değil
Uzmanlar, testosteron tedavisinin yalnızca uygun hastalarda değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Tedavinin bazı erkeklerde fayda sağlayabildiği ancak kalp-damar hastalıkları, pıhtılaşma sorunları ve bazı kanser türleri açısından risklerin de göz önünde bulundurulması gerektiği ifade ediliyor.
Sonuç
Bilim dünyasında genel görüş, kadınlardaki menopozun erkeklerde birebir karşılığının olmadığı yönünde. Ancak yaşla birlikte ortaya çıkan testosteron düşüşü ve buna bağlı belirtiler bazı erkeklerin yaşam kalitesini etkileyebiliyor. Bu nedenle uzmanlar, şikâyetleri olan kişilerin kendi kendine hormon kullanmak yerine hekim değerlendirmesinden geçmesini öneriyor.