Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından biri olmaya devam ediyor. Gelişmiş ülkelerde ölümlerin başlıca nedenleri arasında yer alan kanserin görülme sıklığı, gelişmekte olan ülkelerde de giderek artıyor. Bununla birlikte dünyada hızla artan diyabet (şeker hastalığı) yükü yeni bir halk sağlığı sorununu gündeme getiriyor.
Doç. Dr. Zuhal Yıldırım
Ankara Halk Sağlığı Laboratuvarından Doç. Dr. Zuhal Yıldırım, diyabet ve kanser arasındaki ilişkiye dikkat çekerek önemli uyarılarda bulundu.
Yıldırım, dünyada milyonlarca kişinin diyabetle yaşadığını belirterek şunları söyledi:
“Diyabeti olan bireylerde bazı kanser türlerinin diyabeti olmayanlara göre daha sık görüldüğü bilimsel çalışmalarda ortaya konmuştur. Diyabetin kendisi, kan şekeri yüksekliği, insülin direnci, obezite ve yaşam tarzı faktörleri bu riski artırabilmektedir.”
Hangi kanser türleri daha sık görülüyor?
Doç. Dr. Yıldırım, diyabetli hastalarda özellikle şu kanser türlerinin daha sık izlendiğini belirtti:
-
karaciğer
-
pankreas
-
rahim (endometrium)
-
kolon ve rektum
-
meme
-
mesane
-
böbrek
Bunun yanında bazı kanserlerde riskin daha düşük olabileceğini belirten Yıldırım, “Diyabeti olan erkeklerde prostat kanseri riskinin nispeten daha düşük olduğuna dair veriler bulunmaktadır. Bunun testosteron seviyeleri ve kullanılan ilaçlarla ilişkili olabileceği değerlendiriliyor” dedi.
Metformin kanser riskini azaltabiliyor
Şeker hastalığında kullanılan ilaçlara da değinen Yıldırım, özellikle metformin isimli ilacın bazı çalışmalarda kanser riskini azaltıcı etki ile ilişkilendirildiğini, insülin tedavisi ile kanser riski arasındaki ilişkinin ise halen araştırıldığını ifade etti.
Obezite, sigara ve alkol ortak risk faktörü
Yıldırım şu uyarılarda bulundu:
-
obezite hem diyabet riskini hem de bazı kanserleri artırıyor
-
sigara kullanımı birçok kanser türüne yol açabiliyor ve diyabet riskini de yükseltebiliyor
-
aşırı alkol tüketimi karaciğer, ağız, boğaz, kolon ve meme kanseri riskini artırabiliyor
Yeni diyabet ve kanser riski
Özellikle ileri yaşlarda ortaya çıkan yeni diyabet tanılarında ilk yılların kritik olduğuna dikkat çeken Yıldırım:
“Özellikle 65 yaş üzeri bireylerde yeni gelişen diyabet, bazı kanserlerle ilişkili olabilir. Bu nedenle ilk beş yıl kanser taramaları daha özenli yapılmalıdır” dedi.
Ne yapmak gerekiyor?
Doç. Dr. Zuhal Yıldırım, hem diyabet hem de kanserden korunmada şu önerileri sıraladı:
-
sağlıklı ve dengeli beslenme
-
düzenli fiziksel aktivite
-
kilo kontrolü
-
sigara ve alkolden uzak durma
-
yaş ve cinsiyete uygun kanser taramalarını aksatmama
Yıldırım, bu hastalıkların erken tanı ile kontrol altına alınabileceğini vurgulayarak, “Tarama programlarına katılım hayat kurtarır” değerlendirmesinde bulundu.
