Ancak uzmanlar, çörek otunun tek başına zayıflama sağlayan bir besin olmadığını; dengeli beslenme ve fiziksel aktivitenin yerine geçemeyeceğini vurguluyor.
Farklı ülkelerde yürütülen randomize kontrollü çalışmaların sistematik incelemelerini değerlendiren araştırmalar, çörek otunun düzenli tüketiminin vücut ağırlığı, bel çevresi ve bazı metabolik göstergelerde küçük ancak istatistiksel olarak anlamlı iyileşmeler sağlayabileceğini ortaya koydu. Bulgular, özellikle fazla kilolu veya obez bireylerde yapılan klinik çalışmalara dayanıyor.
Çörek otu nedir?
Çörek otu (Nigella sativa), düğün çiçeğigiller (Ranunculaceae) familyasına ait aromatik bir bitkidir. İsmi nedeniyle sıkça kimyonla karıştırılsa da botanik olarak kimyonla akraba değildir. Orta Doğu, Güney Asya ve Akdeniz mutfağında uzun yıllardır baharat olarak kullanılmaktadır.
Tohumlarında timokinon (thymoquinone) başta olmak üzere antioksidan özellik gösteren çeşitli biyoaktif bileşikler bulunur. Bu bileşiklerin metabolizma, inflamasyon (vücudun iltihabi yanıtı) ve yağ dokusu üzerindeki olası etkileri bilimsel araştırmaların odağında yer alıyor. [1]
Araştırmalar kilo kaybı hakkında ne gösteriyor?
Beslenme alanında yayımlanan sistematik derleme ve meta analizlerde, randomize kontrollü çalışmalar birlikte değerlendirildi. Bu analizlerde çörek otu kullanan gruplarda vücut ağırlığı, vücut kitle indeksi (VKİ) ve bel çevresinde plaseboya göre küçük düzeyde azalma bildirildi.[1]
NutritionFacts tarafından değerlendirilen güncel meta analizlerde ise çalışmalarda kullanılan günlük miktarın çoğunlukla 1 ila 2 gram civarında olduğu, bunun yaklaşık çeyrek ila yarım çay kaşığı öğütülmüş çörek otuna karşılık geldiği belirtiliyor. Araştırmalarda etkilerin birkaç aylık düzenli kullanım sonrasında ortaya çıktığı ifade ediliyor.
Kolesterol ve kan şekeri üzerinde de etkileri incelendi
Çörek otu yalnızca kilo yönetimi açısından değil, kardiyometabolik sağlık açısından da araştırılıyor.
Meta analizlerde;
- LDL (kötü) kolesterolde düşüş,
- Trigliserid düzeylerinde azalma,
- Kan basıncında iyileşme,
- Kan şekeri kontrolünde olumlu değişiklikler
bildiren çalışmalar bulunuyor.[2] Bununla birlikte elde edilen sonuçların her çalışmada aynı büyüklükte olmadığı ve bireyler arasında farklılık gösterebildiği belirtiliyor.
Çörek otu zayıflama ilacı yerine geçmez
Bilim insanları, çörek otunun tek başına kilo verdiren bir ürün olarak değerlendirilmemesi gerektiğinin altını çiziyor.
Araştırmalarda gözlenen kilo kaybı genellikle sınırlı düzeyde gerçekleşirken, çörek otu sağlıklı beslenme, enerji dengesi ve düzenli fiziksel aktivitenin yerine kullanılabilecek bir tedavi olarak görülmüyor.[1]
Ayrıca mevcut çalışmaların önemli bölümü farklı ülkelerde, farklı dozlarda ve farklı sürelerde yürütüldüğü için sonuçların tüm toplumlara aynı şekilde genellenmesi mümkün değil.[1]
Kimler dikkatli olmalı?
Her ne kadar çörek otu gıda olarak genel popülasyonda güvenli kabul edilse de;
- Kan sulandırıcı ilaç kullananlar,
- Diyabet tedavisi görenler,
- Tansiyon ilacı kullananlar,
- Hamileler ve emziren kadınlar,
- Kronik hastalığı bulunan kişiler
takviye formunda çörek otu kullanmadan önce mutlaka hekimlerine danışmalıdır.[2]
Besin olarak yemeklerde kullanılması ile yüksek doz kapsül veya yağ preparatlarının etkileri aynı değildir.
Bulgular umut verici ancak kesin değil
Bugüne kadar yayımlanan çalışmalar, çörek otunun kilo kontrolü ve metabolik sağlık üzerinde destekleyici etkileri olabileceğini düşündürüyor. Ancak bilimsel kanıtlar, bu baharatın tek başına obezite tedavisi sağladığını göstermiyor.
Uzmanlar, çörek otunun sağlıklı yaşam tarzının bir parçası olarak değerlendirilebileceğini, ancak tedavi amacıyla veya ilaç yerine kullanılmaması gerektiğini vurguluyor. Daha büyük örneklemli ve uzun süreli klinik çalışmalar, bu etkinin gerçek büyüklüğünü ortaya koymak açısından önem taşıyor.[1][2]
Kaynaklar
[1] Nutrition Reviews
The Effects of Nigella sativa on Anthropometric Indices: A GRADE-Assessed Systematic Review and Dose-Response Meta-Analysis of Controlled Trials
[2] Michael Greger
Does Black Cumin Seed (Nigella sativa) Help with Weight Loss?
