İnsan bedeni yalnızca kendi hücrelerinden oluşmuyor. Bağırsakta yaşayan trilyonlarca bakteri, virüs ve mikroorganizma; sindirimden bağışıklığa, ruh halinden metabolizmaya kadar birçok sistemi etkiliyor. Şimdi ise bilim insanları bu görünmez dünyanın sosyal ilişkilerle de bağlantılı olabileceğini ortaya koyan dikkat çekici bir araştırma yayımladı.
Köyde Yakın Olanların Mikrobiyomu da Yakın Çıktı
Nature dergisinde yayımlanan araştırmada bilim insanları, Honduras’taki 18 izole köyde yaşayan 1.787 yetişkinin bağırsak mikrobiyomunu inceledi. Çalışmada yalnızca aile bireyleri değil; arkadaşlar, komşular ve sosyal çevrede yakın ilişki kurulan kişiler arasındaki mikrobiyal benzerlikler de analiz edildi.
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, aynı sosyal ağ içinde bulunan kişilerin bağırsak bakterilerinin birbirine daha fazla benzemesi oldu. Üstelik bu benzerlik yalnızca aynı evde yaşayanlarla sınırlı kalmadı.
Bilim insanları, sosyal bağların ikinci derece ilişkilere kadar mikrobiyal paylaşımı etkileyebildiğini belirtti. Yani bir kişinin arkadaşıyla kurduğu temas bile bağırsak florasında dolaylı bir iz bırakabiliyor olabilir.
“Mikrobiyom Sosyal Olarak Da Yayılıyor”
Araştırmacılar, sosyal açıdan daha merkezi konumda bulunan kişilerin mikrobiyomlarının köy genelindeki yapıya daha çok benzediğini tespit etti. Daha izole yaşayan bireylerde ise farklılaşma dikkat çekti.
Bu durum, insan topluluklarının görünmez bir “mikrobiyal ağ” oluşturabileceği yorumlarına neden oldu.
Araştırmaya göre;
- Ortak yaşam alanları
- Yakın fiziksel temas
- Yemek paylaşımı
- Su kaynakları
- Günlük sosyal etkileşimler
mikrobiyom benzerliğinde etkili olabilir.
Bağırsak Florası Sadece Beslenmeyle Şekillenmiyor Olabilir
Son yıllarda bağırsak mikrobiyomu üzerine yapılan çalışmalar genellikle beslenme, antibiyotik kullanımı ve yaşam tarzına odaklanıyordu. Ancak bu yeni çalışma, sosyal çevrenin de bağırsak ekosisteminde önemli rol oynayabileceğini gösterdi.
Uzmanlara göre bu durum, gelecekte toplum sağlığı çalışmalarında sosyal yapıların da dikkate alınabileceği anlamına geliyor.
Özellikle obezite, bağışıklık sistemi hastalıkları, inflamasyon ve bazı psikiyatrik durumlarla ilişkilendirilen bağırsak bakterileri açısından sosyal yaşamın etkisi daha fazla araştırılabilir.
Çalışma Nasıl Yapıldı?
Araştırmacılar köylerde detaylı sosyal ağ haritaları oluşturdu ve katılımcılardan alınan örneklerle ileri düzey mikrobiyom dizileme analizi yaptı.
Yaklaşık iki yıl sonra yeniden ölçüm yapılan katılımcılarda, sosyal olarak bağlantılı bireylerin mikrobiyomlarının zaman içinde birbirine daha fazla benzediği görüldü.
Bilim insanları bu durumun, insan ilişkilerinin biyolojik etkilerinin düşündüğümüzden daha derin olabileceğine işaret ettiğini belirtiyor.
Sonuç Ne Anlama Geliyor?
Araştırma, insanların yalnızca kültürü, dili ve davranışları değil; mikrobiyal yaşamı da paylaşabileceğini ortaya koyuyor. Bilim insanlarına göre sosyal ağlar, görünmez bir biyolojik ekosistem gibi çalışıyor olabilir.
Ancak uzmanlar, bu çalışmanın doğrudan hastalık bulaşması ya da “mikrobiyom transferiyle sağlık garantisi” anlamına gelmediğinin altını çiziyor. Bulguların daha geniş toplumlarda ve farklı kültürlerde doğrulanması gerekiyor.
Kaynak
“Gut microbiome strain-sharing within isolated village social networks”
Nature
Yayın tarihi: 20 Kasım 2024
