Son yıllarda sosyal medya platformlarında hızla yayılan kısa video ve reels içerikleri, özellikle gençler ve genç yetişkinler arasında günlük yaşamın önemli bir parçası hâline geldi. Nörobilim ve psikiyatri alanında yapılan araştırmalar, bu tür içeriklerin aşırı ve kontrolsüz tüketiminin beyin işlevleri üzerinde bazı olumsuz etkilere yol açabileceğini ortaya koyuyor.
Uzmanlara göre, sürekli ve hızlı değişen kısa videolar, beynin ödül sistemiyle doğrudan ilişkili olan dopamin mekanizmasını yoğun şekilde uyarıyor. Bu durum, zamanla dikkat süresinin kısalmasına, odaklanma güçlüğüne ve zihinsel yorgunluğa neden olabiliyor. Özellikle uzun süreli konsantrasyon gerektiren iş ve eğitim faaliyetlerinde verim kaybı görülebiliyor.
Araştırmalarda ayrıca, yatmadan önce yoğun reels ve kısa video izleyen bireylerde uykuya dalma süresinin uzadığı, uyku kalitesinin düştüğü ve sabah yorgunluk hissinin arttığı bildiriliyor. Uzmanlar, ekran ışığına maruziyet ve zihinsel uyarılmanın bu sürecin temel nedenleri arasında yer aldığını belirtiyor.
Bilim insanları, kısa video tüketiminin alkol ve sigara gibi maddelerin beyin üzerinde oluşturduğu doğrudan biyolojik ve yapısal hasarla aynı kategoride değerlendirilmemesi gerektiğini özellikle vurguluyor. Kısa video ve reels kullanımının etkileri daha çok davranışsal, bilişsel ve psikolojik düzeyde ortaya çıkıyor.
Uzman görüşlerine göre, sosyal medya kullanımının tamamen yasaklanması yerine, süre sınırı konulması, özellikle gece saatlerinde ekran kullanımının azaltılması ve dijital içerik tüketiminde bilinçli davranılması, olası risklerin önüne geçilmesinde etkili olabilir.
Uyarı:
Bu etkiler, neden-sonuç ilişkisi kuran kesin yargılar değil; gözlemsel ve davranışsal bulgulara dayanmaktadır.
