Milli Savunma Üniversitesi (MSÜ) Rektörü Prof. Dr. Erhan Afyoncu’nun Türkiye’nin eğitim sistemi ve nüfus yapısına ilişkin değerlendirmeleri yeniden gündeme geldi. Afyoncu, mevcut eğitim modelinde kapsamlı bir reforma ihtiyaç bulunduğunu savunarak zorunlu eğitimden üniversite kontenjanlarına kadar bir dizi değişiklik önerdi.
Afyoncu’nun özellikle zorunlu eğitim süresine ilişkin görüşü dikkat çekti. Türkiye’de 12 yıl olarak uygulanan zorunlu eğitimin uzun olduğunu değerlendiren Afyoncu, bu sürenin 8 yıla indirilmesi gerektiğini ifade etti.
Afyoncu’nun eğitim süresinin kısaltılmasına yönelik görüşünün arkasında gençlerin çalışma hayatına daha erken katılması ve meslek sahibi olmasının kolaylaştırılması düşüncesi bulunuyor.
“Eğitimde reform şart”
Afyoncu, eğitim sisteminin günün şartları doğrultusunda yeniden yapılandırılması gerektiğini savunuyor.
Eğitim süresinin uzunluğunun gençlerin iş hayatına geç başlamasına yol açtığını belirten Afyoncu, dijitalleşmeyle birlikte bilgiye erişimin geçmiş dönemlere göre büyük ölçüde kolaylaştığına da dikkat çekti.
Bu nedenle eğitimde yalnızca geçirilen sürenin değil, verilen eğitimin niteliğinin ve öğrencinin kazandığı becerilerin esas alınması gerektiğini dile getirdi.
Üniversite kontenjanlarının azaltılmasını önerdi
Afyoncu’nun üzerinde durduğu başlıklardan biri de yükseköğretimdeki kontenjanlar oldu.
Türkiye’de bazı bölümlerin ihtiyaçtan daha fazla mezun verdiğini değerlendiren Afyoncu, üniversitelerden mezun olan öğrenci sayısının iş gücü piyasasının ihtiyaçlarıyla daha uyumlu hale getirilmesi gerektiğini savundu.
Bu çerçevede üniversite kontenjanlarının azaltılması ve yükseköğretimde geçirilen sürenin de yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Afyoncu, üniversite eğitiminin gençler için tek kariyer yolu olarak görülmemesi gerektiği görüşünü öne çıkarırken mesleki becerilere dayalı işlerin ekonomik değerinin giderek yükseldiğine işaret etti.
Mesleki eğitim vurgusu
Afyoncu’nun önerilerinin merkezindeki başlıklardan biri de mesleki eğitim oldu.
Türkiye’de berberlikten elektrikçiliğe, tesisatçılıktan farklı teknik uzmanlıklara kadar pek çok alanda yetişmiş insan gücüne ihtiyaç bulunduğunu belirten Afyoncu, gençlerin bu mesleklere yeterince yönelmediğine dikkat çekti.
Üniversite mezunu sayısının artmasının tek başına ekonomik ve sosyal gelişme anlamına gelmediği görüşünü savunan Afyoncu, eğitim sisteminin gençlere doğrudan meslek ve beceri kazandıracak biçimde yeniden yapılandırılması gerektiğini ifade etti.
İlkokul için “eğitim” vurgusu
Afyoncu’nun dikkat çeken bir başka önerisi ise ilkokul dönemine ilişkin oldu.
İlkokullarda yalnızca akademik bilgi aktarımına yoğunlaşılmaması gerektiğini savunan Afyoncu, çocukların temel davranış, değer, disiplin ve sosyal beceriler kazanmasını kapsayan eğitim boyutunun daha fazla ön plana çıkarılması gerektiğini belirtti.
Böylece eğitimin yalnızca sınav ve akademik başarı merkezli bir yapıdan çıkarılarak çocuğun kişisel gelişimini de kapsayan daha geniş bir çerçevede ele alınmasını önerdi.
Eğitim ile nüfus sorununu ilişkilendirdi
Afyoncu’nun değerlendirmelerinin bir diğer önemli boyutunu Türkiye’nin değişen nüfus yapısı oluşturuyor.
Türkiye’de genç nüfus oranındaki gerilemeyi ciddi bir sorun olarak değerlendiren Afyoncu, uzun eğitim sürelerinin gençlerin çalışma hayatına, evliliğe ve aile kurma sürecine daha geç başlamasına neden olan faktörlerden biri olduğu görüşünde.
Bu nedenle eğitim politikalarıyla nüfus politikalarının birbirinden bağımsız değerlendirilmemesi gerektiğini savunuyor.
Afyoncu daha önce yaptığı değerlendirmelerde nüfus meselesinin Türkiye açısından önemli bir gelecek sorunu olduğunu belirtmiş, ailelere yönelik teşviklerin güçlendirilmesi ve çocuk sahibi olan kadınlara verilen desteklerin artırılması gerektiğini de ifade etmişti.
Altı başlıkta reform önerisi
Afyoncu’nun farklı açıklamalarında öne çıkan eğitim önerileri şu başlıklarda toplanıyor:
- Zorunlu eğitim süresinin 12 yıldan 8 yıla indirilmesi,
- Üniversite kontenjanlarının azaltılması,
- Üniversite eğitim sürelerinin yeniden değerlendirilmesi,
- İlkokullarda akademik öğretimin yanında eğitimin ve kişisel gelişimin güçlendirilmesi,
- Mesleki ve teknik eğitime daha fazla ağırlık verilmesi,
- Eğitim politikalarının nüfus ve istihdam politikalarıyla birlikte planlanması.
Afyoncu’nun önerileri, Türkiye’de uzun süredir tartışılan zorunlu eğitim süresi, üniversiteleşme oranı, nitelikli ara eleman ihtiyacı ve genç nüfustaki gerileme başlıklarını yeniden gündeme taşıdı.
