Bulgular, bu canlıların yaklaşık yakın kızılötesi sınıra yaklaşan dalga boylarını seçebildiğini ve bunu memelilerdeki kırmızı görmeyle benzer bir moleküler mekanizma üzerinden yaptığını gösterdi. Çalışma, hem evrimsel biyoloji hem de ışıkla hücre kontrolü sağlayan yeni tıbbi teknolojiler açısından dikkat çekti.
Osaka Metropolitan University tarafından duyurulan ve Cellular and Molecular Life Sciences dergisinde yayımlanan araştırmada, yusufçukların kırmızıya duyarlı opsin proteinlerinin memelilerdeki kırmızı opsinlerle ortak bir “ayar mekanizması” taşıdığı belirlendi. Bilim insanları bunu, birbirinden uzak canlı gruplarının benzer biyolojik çözümleri ayrı ayrı geliştirmesi anlamına gelen paralel evrimin çarpıcı bir örneği olarak değerlendiriyor.
Araştırmaya göre bu görsel avantaj yalnızca biyolojik bir ayrıntı değil. Erkek ve dişi yusufçukların kırmızı ve yakın kızılötesi ışığı farklı biçimde yansıtması, özellikle uçuş sırasında eşlerin daha hızlı ayırt edilmesine yardımcı oluyor. Yani bu “gizli renk” sistemi, doğrudan üreme başarısı ve tür içi iletişimle bağlantılı görünüyor.
Çalışmanın en dikkat çekici yönlerinden biri ise, ışığa duyarlılığı belirleyen kritik moleküler noktanın yalnızca tek bir aminoasit değişimiyle kaydırılabilmesi oldu. Araştırmacılar, bu değişikliğin opsin proteinini daha uzun dalga boylarına duyarlı hale getirebildiğini ve laboratuvar ortamında daha kırmızıya kaymış, hatta yakın kızılötesine yaklaşan tepkiler oluşturabildiğini bildirdi. Makalede ayrıca belirli bir mutasyonla emilim tepesinin 590 nm’ye taşındığı da aktarıldı.
Bu bulgu neden tıp dünyasını heyecanlandırıyor? Çünkü kırmızı ve yakın kızılötesi ışık, mavi ya da daha kısa dalga boylu ışıklara kıyasla biyolojik dokuların daha derinine ulaşabiliyor. Bu da optogenetik gibi alanlarda, hücreleri ve sinir devrelerini daha az invaziv yöntemlerle kontrol etme ihtimalini güçlendiriyor. Osaka Metropolitan University’nin açıklamasında da bu mekanizmanın, kırmızı ışık temelli tıbbi uygulamalar için yeni moleküler araçların önünü açabileceği vurgulandı.
Uzmanlara göre bu tür opsinlerin geliştirilmesi, gelecekte beyin hücrelerinin ışıkla daha derinden uyarılması, derin dokulardaki biyolojik süreçlerin hassas biçimde düzenlenmesi ve bazı biyomedikal cihazların daha etkili çalışması gibi alanlarda önem kazanabilir. Yine de mevcut çalışma, klinikte kullanılan hazır bir tedavi değil; biyolojik prensibi çözerek gelecekteki teknolojilere zemin hazırlayan deneysel bir temel araştırma niteliği taşıyor.
Araştırmanın başyazarlığını Ryu Sato üstlenirken, çalışmada Akihisa Terakita ve Mitsumasa Koyanagi de yer aldı. Makale 20 Ocak 2026 tarihinde yayımlandı ve DOI numarası 10.1007/s00018-025-06017-9 olarak kayda geçti.