Vertigo Nedir, Sıradan Baş Dönmesinden Farkı Ne?
Vertigo, kişinin kendisinin ya da çevresinin dönüyormuş gibi hissetmesiyle tanımlanan bir durumdur. Halk arasında her baş dönmesi vertigo olarak adlandırılsa da uzmanlar, bunun doğru olmadığını vurguluyor. Vertigo bir hastalık değil, altta yatan farklı nedenlere bağlı ortaya çıkan bir belirti olarak kabul ediliyor.
Google’da en sık sorulan sorular arasında “Vertigo neden olur?”, “Beyinle mi ilgilidir?”, “Tehlikeli midir?” gibi ifadeler yer alıyor. Bunun temel nedeni, vertigonun bazen masum, bazen ise ciddi sağlık sorunlarının habercisi olabilmesi.
Yeni Araştırmalar Vertigo Hakkında Ne Diyor?
Son yıllarda yapılan bilimsel çalışmalar, vertigo vakalarının büyük bölümünün iç kulak kaynaklı olduğunu gösteriyor. İç kulak, dengeyi sağlayan sistemlerin merkezinde yer alıyor. Bu bölgede oluşan geçici bozukluklar, ani ve şiddetli baş dönmesine yol açabiliyor.
Ancak araştırmacılar, daha az görülen bazı vertigo türlerinin beyin ve sinir sistemiyle ilişkili olabileceğine de dikkat çekiyor. Özellikle ani başlayan, şiddetli ve başka nörolojik belirtilerle birlikte görülen vertigonun daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.
Vertigonun En Sık Görülen Nedenleri Nelerdir?
Bilimsel verilere göre vertigonun yaygın nedenleri şunlar:
-
İç kulak denge taşlarının yer değiştirmesi
-
İç kulak iltihapları
-
Uzun süreli stres ve yoğun kaygı
-
Boyun kaynaklı sorunlar
-
Bazı ilaçların yan etkileri
Bu nedenlere bağlı vertigo genellikle ani başlar, hareketle artar ve belirli pozisyonlarda şiddetlenir.
Vertigo Beyinle mi İlgili Olur?
Uzmanlara göre vertigonun büyük kısmı beyin kaynaklı değildir. Ancak bazı durumlarda vertigo;
-
Konuşma bozukluğu
-
Kol veya bacakta güçsüzlük
-
Şiddetli baş ağrısı
-
Görme kaybı
gibi belirtilerle birlikte görülüyorsa, beyinle ilişkili bir durum söz konusu olabilir. Yeni çalışmalar, bu tür vertigo vakalarının nadir olduğunu ancak acil değerlendirme gerektirdiğini gösteriyor.
Ne Zaman Ciddiye Alınmalı? (Kırmızı Bayraklar)
Aşağıdaki durumlarda vertigo şikâyetlerinin daha dikkatli ele alınması gerektiği belirtiliyor:
-
İlk kez ve çok şiddetli yaşanması
-
Saatlerce sürmesi veya giderek artması
-
Bayılma hissiyle birlikte olması
-
Nörolojik belirtilerin eşlik etmesi
-
Baş dönmesine şiddetli kusma eşlik etmesi
Bu belirtiler, sıradan bir denge probleminden farklı bir tabloya işaret edebilir.
Vertigo Nasıl Teşhis Ediliyor?
Vertigo tanısında öncelikle ayrıntılı hasta öyküsü alınıyor. Baş dönmesinin nasıl başladığı, ne kadar sürdüğü ve hangi hareketlerle arttığı büyük önem taşıyor. Gerekli görülen durumlarda denge testleri, işitme değerlendirmeleri ve bazı görüntüleme yöntemleri kullanılabiliyor.
Bu değerlendirmeler, vertigonun kulak kaynaklı mı yoksa merkezi sinir sistemiyle mi ilişkili olduğunu ayırt etmeye yardımcı oluyor.
En Çok Sorulan Sorular
Vertigo kalıcı mıdır?
Bazı vertigo türleri geçici olabilir, bazıları ise tekrarlayabilir.
Vertigo tansiyonla mı ilgilidir?
Bazı kişilerde tansiyon değişiklikleri baş dönmesini tetikleyebilir.
Vertigo stresle olur mu?
Araştırmalar, stres ve kaygının vertigo ataklarını artırabileceğini gösteriyor.
Vertigo her yaşta görülür mü?
Evet, ancak ileri yaşta daha sık görülür.
Vertigo beyin tümörü belirtisi midir?
Nadir durumlarda olabilir; tek başına vertigo bu anlamı taşımaz.
Bilimsel Sınırlılıklar
-
Vertigonun nedenleri kişiden kişiye değişebilir.
-
Her baş dönmesi vertigo değildir.
-
Bulgular tek başına tanı koydurmaz.
-
Uzun vadeli seyir altta yatan nedene bağlıdır.