Varlık barışı teklifi komisyondan geçti
AK Parti tarafından TBMM’ye sunulan yeni ekonomi paketi, Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edildi. Teklifin en çok tartışılan başlıklarından biri, kamuoyunda “varlık barışı” olarak bilinen düzenleme oldu.
Düzenleme ile gerçek ve tüzel kişilerin yurt içinde ya da yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarını belirli şartlarla sisteme dahil edebilmesi hedefleniyor.
Son tarih 31 Temmuz 2027
Teklife göre bildirimler 31 Temmuz 2027 tarihine kadar yapılabilecek. Yurt dışında bulunan varlıkların, bildirimden itibaren 2 ay içinde Türkiye’deki banka veya aracı kurum hesaplarına aktarılması gerekecek.
Yurt içinde bulunan ancak kayıtlarda yer almayan varlıklar da aynı tarihe kadar bildirilebilecek. Bu varlıkların banka ya da aracı kurumlara yatırılarak belgelendirilmesi istenecek.
Memurlar da kapsama giriyor
Teklifin dikkat çeken yönlerinden biri de devlet memurlarını ilgilendiren kısmı oldu. Düzenlemenin ilgili maddelerinde “gerçek kişiler” ifadesinin yer alması nedeniyle, memurların da varlık barışından yararlanabileceği belirtiliyor.
Buna göre kamu görevlileri de yastık altında bulunan altın, döviz, para veya menkul kıymetlerini belirlenen süre içinde sisteme dahil edebilecek.
Vergi oranı yüzde 0 ile yüzde 5 arasında değişecek
Varlık barışı kapsamında uygulanacak vergi oranı, bildirilen varlığın sistemde kalma süresine göre belirlenecek.
Varlıklar uzun süre sistemde tutulursa vergi oranı düşecek. En avantajlı oran, 5 yıl süreyle belirlenen hesaplarda ya da devlet iç borçlanma senedi ve kira sertifikalarında tutulan varlıklar için uygulanacak. Bu durumda vergi oranı yüzde 0 olacak.
Süre kısaldıkça vergi oranı artacak. Taahhüt verilmemesi halinde ise yüzde 5 oranında vergi alınacak.
Vergi incelemesi yapılmayacak
Teklifte yer alan düzenlemeye göre bildirilen varlıklara isabet eden tutarlar nedeniyle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmayacak.
Bu madde, varlık barışının vergi yönünden güvence sağlayan en önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.
Ancak idari soruşturma engellenmeyecek
Memurlar açısından en kritik ayrım ise burada ortaya çıkıyor. Varlık barışı, vergi incelemesini engellese de kamu görevlileri hakkında idari soruşturma yürütülmesini otomatik olarak durdurmayacak.
Yani bir memur, sahip olduğu varlığı sisteme dahil ettiğinde vergi yönünden düzenlemeden yararlanabilecek. Ancak mal bildirimi, disiplin hükümleri veya kamu görevlilerine ilişkin diğer mevzuat bakımından ayrıca değerlendirme yapılabilecek.
Tartışma vergi adaleti ekseninde büyüyor
İktidar kanadı düzenlemenin kayıt dışı varlıkları ekonomiye kazandıracağını, finansal sisteme kaynak girişi sağlayacağını ve yatırım ortamını destekleyeceğini savunuyor.
Muhalefet ise varlık barışı uygulamalarının sık tekrarlanmasının düzenli vergi ödeyen vatandaşlar açısından adalet tartışması doğurduğunu belirtiyor. Eleştiriler, düzenlemenin kısa vadeli kaynak girişi sağlasa da vergi ahlakı ve kayıtlı ekonomi hedefi bakımından soru işaretleri oluşturduğu yönünde yoğunlaşıyor.
Ekonomi paketinde başka neler var?
Teklif yalnızca varlık barışıyla sınırlı değil. Pakette ihracatçı ve imalatçı ihracatçılara kurumlar vergisi indirimi, İstanbul Finans Merkezi’ne yönelik teşvikler, teknoloji girişimlerinde çalışanlara hisse senedi desteği ve kamu borçlarında taksit kolaylığı gibi düzenlemeler de bulunuyor.
Bu yönüyle teklif, hem kayıt dışı varlıkların sisteme çekilmesini hem de belirli sektörlere vergi avantajı sağlanmasını hedefleyen geniş kapsamlı bir ekonomi paketi niteliği taşıyor.
