Uzman değerlendirmeleri ve jeolojik veriler, Trabzon’da deprem riskinin tek tip olmadığını, ilçeden ilçeye zemin yapısı, yapı stoku ve yerleşim biçimine göre önemli farklılıklar gösterdiğini ortaya koyuyor. Kent genelinde belirleyici unsurun fay hatlarından çok zemin özellikleri ve binaların mühendislik kalitesi olduğu vurgulanıyor.
Sahil Kuşağı: Riskin Daha Belirgin Olduğu Alanlar
Karadeniz kıyısında yer alan ilçelerde risk, özellikle alüvyon zeminler, dolgu alanlar ve yoğun yapılaşma nedeniyle daha dikkat çekici.
-
Ortahisar: Kentin en yoğun nüfuslu ilçesi. Eski yapı stoku, dolgu alanlar ve yüksek yapı yoğunluğu nedeniyle Trabzon’un en kırılgan bölgesi olarak değerlendiriliyor.
-
Yomra: Son yıllarda hızla artan yapılaşma, kıyı alüvyonları ve zemin uyumsuzluğu risk unsuru.
-
Akçaabat: Sahil yerleşimleri ve dere ağızları çevresindeki zayıf zeminler dikkat çekiyor.
-
Arsin: Sanayi alanları ve dolgu sahalar nedeniyle yerel zemin büyütmesi ihtimali bulunuyor.
-
Araklı: Tarihsel olarak orta büyüklükte depremler yaşamış olması ve vadi tabanları risk faktörü.
-
Of: Yoğun kıyı yerleşimi ve dere yatakları çevresi öne çıkıyor.
-
Sürmene: Sahil dolguları ve yapı yoğunluğu nedeniyle dikkatle izlenmesi gereken ilçeler arasında.
-
Vakfıkebir: Tarihsel sarsıntılar ve kıyı alüvyonları risk değerlendirmesinde etkili.
-
Beşikdüzü: Sahil hattındaki yerleşimler ve zayıf zeminler ön planda.
-
Çarşıbaşı: Kıyıya paralel yapılaşma ve dolgu alanlar nedeniyle orta düzey risk taşıyor.
Geçiş ve Vadi İlçeleri: Zemin Kadar Yapı Kalitesi Önemli
Bu ilçelerde risk, yerleşimin vadi tabanında mı yoksa daha sağlam zeminlerde mi olduğuna göre değişiyor.
-
Maçka: Merkez ve vadi tabanlarında zemin etkisi görülebiliyor.
-
Düzköy: Genel olarak sağlam zemin yapısına sahip, ancak yerel riskler mevcut.
-
Tonya: Kaya zemin avantajına rağmen eski yapı stoku dikkat çekiyor.
-
Şalpazarı: Düşük yapı yoğunluğu avantaj, ancak kırsal yapılarda mühendislik eksikliği risk oluşturabiliyor.
Yüksek Rakımlı İlçeler: Görece Daha Düşük Risk
Bu ilçelerde kaya zemin, yüksek rakım ve düşük yapı yoğunluğu deprem riskini azaltan faktörler arasında.
-
Çaykara
-
Dernekpazarı
-
Hayrat
-
Köprübaşı
Ancak uzmanlar bu ilçeler için de “düşük risk” ifadesinin “risksiz” anlamına gelmediğini vurguluyor. Yapı kalitesi ve mühendislik hizmeti her yerde belirleyici.
Bilimsel Gerçek: Tehlike Fayda Değil Zeminde
Trabzon’un deprem profili, Türkiye’nin ana fay kuşaklarından farklı bir karakter taşıyor. Kentte büyük yıkıcı depremler nadir görülse de, zemini zayıf ve yapısı dayanıksız alanlarda küçük ve orta ölçekli depremler ciddi hasar potansiyeli taşıyor.
Sonuç
Trabzon’da deprem riski:
-
İlçe ilçe değişiyor
-
Fay hattından çok zemin ve yapı kalitesiyle şekilleniyor
-
Hazırlıksız alanlarda büyüyor
Net gerçek şu:
Trabzon’da deprem riski haritada değil; zeminde ve binanın taşıyıcı sisteminde gizlidir.
Bu nedenle uzmanlar, ilçe farkı gözetmeksizin bina güvenliği, zemin etüdü ve kentsel dönüşüm çalışmalarının hayati önem taşıdığına dikkat çekiyor.