Tek kullanımlık plastiklere yeni düzenleme
Türkiye’de çevre kirliliğini azaltmak amacıyla tek kullanımlık plastik ürünlere yönelik yeni bir düzenleme hazırlanıyor. Buna göre plastik çatal, bıçak, tabak, pipet ve kulak çubuğu gibi ürünlerin piyasaya arzının yıl sonuna kadar yasaklanması planlanıyor.
Yasak kapsamında özellikle gıda sektöründe yaygın kullanılan EPS (genleşmiş polistiren) köpük gıda kapları, içecek kapları ve bardaklar da yer alacak. Bu tür ürünlerin üretimi ve satışı kademeli olarak sınırlandırılarak alternatif malzemelere geçiş teşvik edilecek.
Hedef: Plastik atığı ve karbon emisyonunu azaltmak
Düzenleme ile hem çevresel hem ekonomik kazanımlar hedefleniyor. Planlanan uygulamayla:
-
Yıllık yaklaşık 1,5 milyon ton karbon emisyonunun önlenmesi
-
1,5 milyar TL’ye kadar atık yönetim maliyetinin azaltılması
-
Plastik kaynaklı çevre kirliliğinin düşürülmesi
amaçlanıyor.
Türkiye’de plastik atıkların azaltılması için daha önce de önemli adımlar atılmıştı. Örneğin 2019 yılında plastik alışveriş poşetlerinin ücretli hale getirilmesiyle kullanımın yaklaşık %75 oranında azaldığı açıklanmıştı.
Cam, porselen ve karton alternatifler öne çıkacak
Yeni düzenleme kapsamında işletmeler ve üreticiler için alternatif malzemeler teşvik edilecek. Bu kapsamda:
-
Cam ve porselen ürünler
-
Ahşap veya bambu çatal-bıçaklar
-
Karton ve biyobozunur ambalajlar
gibi çevre dostu seçeneklerin kullanımının yaygınlaştırılması planlanıyor.
Yasak genişleyebilir
Yetkililerin üzerinde çalıştığı uzun vadeli planlara göre ilerleyen yıllarda tek kullanımlık plastik ürünlere yönelik kısıtlamaların daha da genişletilmesi gündemde.
Bu kapsamda şu ürünler için de sınırlama ihtimali bulunuyor:
-
Islak mendiller
-
Plastik içerikli gıda kapları
-
Kargo poşetleri
-
Plastik kaplamalı bardaklar
Dünya genelinde de benzer uygulamalar hızla yaygınlaşıyor. Avrupa Birliği başta olmak üzere birçok ülkede plastik pipet, tabak, çatal ve köpük gıda kapları gibi tek kullanımlık ürünler yasaklanmış durumda.
Amaç: Plastiksiz bir tüketim modeli
Uzmanlara göre tek kullanımlık plastikler, deniz ve kara ekosistemlerinde en büyük kirlilik kaynaklarından biri. Çevre politikalarının temel hedefi ise kısa süre kullanılan ancak doğada yüzlerce yıl kalan bu ürünlerin kullanımını azaltmak.
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde restoranlardan paket servis sektörüne kadar birçok alanda daha sürdürülebilir ambalaj ve servis modellerine geçiş bekleniyor.