Rubio, İran’ın tutumunu değiştirmemesi durumunda ABD’nin kendi çıkarlarını ve müttefiklerini korumak için gerekli adımları atacağını söyledi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran ile devam eden gerilime ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Güneydoğu Asya ülkelerinin dışişleri bakanlarını bir araya getiren toplantıda konuşan Rubio, diplomasi seçeneğinin hâlâ masada olduğunu belirtti.
Washington yönetiminin sorunların müzakere yoluyla çözülmesine açık olduğunu ifade eden Rubio, İran tarafının aynı kararlılığı göstermediğini ileri sürdü.
Son Dakika: “İran müzakerelerde ciddi değil”
Rubio, ABD’nin diplomatik çözüm arayışından vazgeçmediğini belirterek, mevcut aşamadaki temel sorunun İran’ın müzakerelere yeterince ciddi yaklaşmaması olduğunu söyledi.
Tahran yönetimine açık bir mesaj veren Rubio, İran’ın gerçek bir anlaşma için masaya gelmesi durumunda Washington’un da görüşmelere hazır olacağını bildirdi.
Rubio, “Eğer ciddilerse biz de ciddiyiz. Değillerse çıkarlarımızı ve müttefiklerimizin çıkarlarını korumak için gerekeni yaparız” ifadelerini kullandı.
Son Dakika: Hürmüz Boğazı uyarısı
ABD Dışişleri Bakanı, açıklamasında Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelere de geniş yer ayırdı. İran’ın uluslararası deniz trafiği üzerinde tek taraflı kontrol kurmasına izin verilemeyeceğini savunan Rubio, böyle bir durumun dünyanın diğer bölgeleri açısından da tehlikeli bir örnek oluşturacağını belirtti.
Rubio, herhangi bir devletin uluslararası bir su yolundan geçen gemilerden ücret talep etmesinin veya taleplerini kabul etmeyen gemileri hedef almasının küresel ticaret düzenini tehdit edeceğini söyledi.
ABD’li Bakan, Hürmüz Boğazı’nda ortaya çıkabilecek böyle bir tablonun Güney Çin Denizi gibi egemenlik tartışmalarının yaşandığı bölgelerde de benzer girişimleri teşvik edebileceğini öne sürdü.
Son Dakika: Deniz ticaretinde gerilim büyüyor
Rubio’nun açıklamaları, Orta Doğu’daki çatışmaların deniz taşımacılığı üzerindeki baskıyı artırdığı bir dönemde geldi. İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilere yönelik tehditlerinin ardından Kızıldeniz, Suudi Arabistan’ın Asya’ya gerçekleştirdiği petrol sevkiyatı için daha önemli bir güzergâh haline gelmişti.
Ancak Yemen’deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik deniz ablukası ilan etmesi, Kızıldeniz’deki güvenlik endişelerini de artırdı. Suudi ham petrolünü Asya pazarlarına taşıyan bazı tankerlerin tehditlerin ardından rotalarını değiştirdiği bildirildi.
Hürmüz Boğazı ile Kızıldeniz’de eş zamanlı yaşanan gerilim, küresel enerji sevkiyatında yeni aksamalara yol açılabileceği endişesini güçlendirdi.
Son Dakika: İran’a 10 günlük ateşkes önerisi
Askerî gerilim sürerken diplomatik girişimlerin de devam ettiği belirtildi. Üst düzey bir İranlı yetkili, arabulucuların Tahran yönetimine 10 günlük ateşkes önerisi sunduğunu açıkladı.
Önerinin, ABD ile İran arasında daha önce sağlanan geçici ateşkes düzenlemesini yeniden işler hale getirmeyi amaçladığı kaydedildi. Tarafların yeni ateşkes planı üzerinde anlaşmaya vardığına ilişkin henüz resmî bir açıklama yapılmadı.
İran İçişleri Bakanı Eskandar Momeni de arabuluculuk girişimlerini sürdüren Pakistan’ı ziyaret etti. Momeni’nin İslamabad yönetiminden diplomatik çalışmalarına devam etmesini istediği bildirildi.
Son Dakika: Diplomasi kapısı açık ancak belirsizlik sürüyor
Rubio’nun açıklamaları, ABD yönetiminin İran ile görüşme ihtimalini tamamen dışlamadığını ancak müzakerelerin başlamasını Tahran’ın atacağı adımlara bağladığını gösterdi.
Taraflar arasında Hürmüz Boğazı, bölgesel güvenlik, askerî faaliyetler ve deniz ticaretinin korunması gibi başlıklarda ciddi görüş ayrılıkları bulunuyor.
Ateşkes girişimleri diplomasi için yeni bir alan açarken, sahadaki askerî hareketlilik ve stratejik deniz yollarındaki gerilim anlaşma ihtimalinin önündeki en büyük engeller olarak değerlendiriliyor.
