Bulgular, hayvan çalışmalarına dayanıyor ve insanlar için doğrulanması gerekiyor. [1]
Avustralya’daki University of Technology Sydney (UTS) araştırmacıları, yüksek yağ ve özellikle yüksek şeker içeren beslenmenin hafıza üzerindeki etkilerini inceleyen yeni bir sistematik derleme ve meta-analiz yayımladı. Nutritional Neuroscience dergisinde yayımlanan çalışma, sağlıklı beslenmeye geçişin hafıza üzerinde olumlu etkiler sağladığını ancak özellikle şeker açısından zengin diyetlerin yol açtığı bilişsel bozulmaların tamamen düzelmeyebileceğini gösterdi. [1]
Araştırmanın amacı, uzun süre yüksek yağ ve yüksek şeker içeren diyetlerle beslenen bireylerde beslenme düzeni değiştirildiğinde hafıza ve beyin fonksiyonlarının ne ölçüde toparlanabildiğini değerlendirmekti. Bu kapsamda araştırmacılar, kontrollü hayvan deneylerinden elde edilen verileri sistematik olarak analiz etti. [1]
Meta-analize farklı deney tasarımlarını içeren 27 preklinik çalışma dahil edildi. Araştırmaların tamamı kemirgen modellerinde yürütüldü. İncelemede hafıza performansının yanı sıra kaygı benzeri davranışlar, depresyon benzeri belirtiler, fiziksel aktivite ve besin motivasyonu da değerlendirildi. [1]
Analiz sonuçlarına göre, sağlıklı beslenmeye geçen hayvanlarda hafıza performansı, sağlıksız beslenmeye devam edenlere kıyasla iyileşti. Ancak bu iyileşme hiçbir zaman, baştan itibaren sağlıklı beslenen hayvanların seviyesine ulaşmadı. Özellikle yüksek şeker veya hem yüksek yağ hem yüksek şeker içeren diyetlerden sonra hafıza fonksiyonlarında anlamlı bir toparlanma görülmedi. Buna karşılık yalnızca yüksek yağlı diyet uygulanan bazı deneylerde daha belirgin iyileşmeler saptandı. [1]
Araştırmanın kıdemli yazarlarından Dr. Mike Kendig, toplumda sağlıksız beslenmenin etkilerinin kolayca geri döndürülebileceğine yönelik yaygın bir inanış bulunduğunu, ancak elde edilen bulguların özellikle hafıza açısından durumun daha karmaşık olabileceğini gösterdiğini belirtti. Çalışmanın başyazarı Dr. Simone Rehn ise eklenmiş şekerin hafıza toparlanmasını sınırlayan temel faktörlerden biri olabileceğini ifade etti. [1]
Araştırmacılar, incelenen hafıza testlerinin öğrenme ve hafızadan sorumlu olan hipokampus bölgesinin işlevlerini yansıttığını belirtiyor. Hipokampus aynı zamanda iştah ve besin alımının düzenlenmesinde de rol oynuyor. [1]
Bununla birlikte çalışma doğrudan insanlar üzerinde yapılmadı. Bulgular yalnızca hayvan deneylerinden elde edilen verilerin sistematik değerlendirilmesine dayanıyor. Bu nedenle sonuçların insanlarda aynı şekilde geçerli olup olmadığının klinik araştırmalarla doğrulanması gerektiği vurgulanıyor. Araştırmacılar, çalışmanın sağlıklı beslenmenin önemini azaltmadığını, ancak uzun süre yüksek şeker tüketiminin beyin sağlığı üzerindeki etkilerinin sanılandan daha kalıcı olabileceğine işaret ettiğini belirtiyor. [1]
Kaynaklar
[1] University of Technology Sydney (UTS)
[2] Nutritional Neuroscience
