Sağlığı, eğitimi ve sosyal katılımı aynı potada eriten bu yaklaşım, üniversitelerin yaşlanan toplumlara bakışını kökten değiştirdi. Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) tarafından geliştirilen 3. Yaş Üniversitesi modeli, bugün yalnızca bir sosyal sorumluluk projesi olarak değil; aktif ve sağlıklı yaşlanmayı bilimsel temele oturtan kurumsal bir üniversite politikası olarak değerlendiriliyor.
Türkiye ve Dünyadan Yoğun İlgi
SBÜ’nün 2019 yılında hayata geçirdiği 3. Yaş Üniversitesi modeli, kısa sürede Türkiye’de ve dünyada geniş yankı uyandırdı. 2019 sonrasında çok sayıda üniversite, kamu kurumu ve sivil yapı tarafından incelenen bu yaklaşım, farklı ülkelerde yeni uygulamalara ilham verdi.
Türkiye’de 60+ temelli üniversite programlarının sayısındaki artış; Avrupa ve Asya’da üniversite merkezli ileri yaş eğitimi projelerinin hız kazanması, SBÜ’nün açtığı yolun uluslararası ölçekte karşılık bulduğunu açık biçimde ortaya koydu.
2019 Sonrası SBÜ Modelini Referans Alan Uluslararası Örnekler
SBÜ’nün 3. Yaş Üniversitesi yaklaşımının ardından, 2019 sonrası dönemde farklı ülkelerde üniversite temelli ileri yaş eğitim modelleri hayata geçirildi. Akademik temaslar, iyi uygulama incelemeleri ve kurumsal ağlar üzerinden gelişen bu süreçte, SBÜ’nün sağlık temelli yaşlanma vizyonu referans alınan modeller arasında yer aldı.
Bu kapsamda öne çıkan bazı üniversiteler şunlar oldu:
• Dublin City University (İrlanda)
2020 sonrası dönemde ileri yaş bireyler için üniversiteye erişimi genişleten, sağlık ve sosyal katılım odaklı programlar yapılandırdı.
• Arizona State University (ABD)
Pandemi sonrası dönemde “healthy aging” ve yaşam boyu öğrenme programlarını ileri yaş gruplarına açtı.
• University of Manchester (Birleşik Krallık)
2021 itibarıyla ileri yaş bireyler için üniversite temelli öğrenme ve sağlık okuryazarlığı programlarını yaygınlaştırdı.
• University of Tokyo (Japonya)
Süper yaşlanan toplum gerçeği doğrultusunda, 2020 sonrası üniversite–yaşlı entegrasyonunu güçlendiren yeni eğitim modülleri geliştirdi.
• University of Bologna (İtalya)
2021 sonrası yaşam boyu öğrenme programlarını ileri yaş gruplarına açarak üniversiteyi toplumla bütünleştiren modeller geliştirdi.
Akademik temaslar, iyi uygulama paylaşımları ve kurumsal ziyaretler yoluyla SBÜ modeli;
• yaşam boyu öğrenme,
• koruyucu sağlık,
• sağlık okuryazarlığı,
• toplumsal aktiflik
başlıklarında örnek bir çerçeve olarak gösteriliyor.
SBÜ Bir Adım Daha İleri Gidiyor: 4. Yaş Üniversitesi Geliyor
SBÜ Rektörü Kemalettin Aydın, 3. Yaş Üniversitesi’nin gördüğü yoğun ilginin ardından üniversitenin yeni bir hazırlık içinde olduğunu açıkladı. Prof. Dr. Aydın, 80 yaş ve üzeri bireyleri kapsayan “4. Yaş Üniversitesi” modelinin yakın zamanda hayata geçirileceğini duyurdu.
Rektör Aydın açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
“Biz yaşlanmayı bir geri çekilme süreci olarak değil, bilgelik ve tecrübenin topluma yeniden kazandırılması olarak görüyoruz. 2019’da başlattığımız 3. Yaş Üniversitesi modeli bugün Türkiye’de ve dünyada birçok üniversite ve kuruluş tarafından örnek alınıyor. Şimdi bu vizyonu bir adım daha ileri taşıyoruz. Yakın zamanda 80 yaş üstü büyüklerimizi kapsayan 4. Yaş Üniversitesi modelini de başlatacağız. Üniversite, hayatın her yaşında vardır.”
Üniversite Kavramı Yeniden Tanımlanıyor
SBÜ’nün yaklaşımı, üniversiteyi yalnızca gençlerin eğitim aldığı bir mekân olmaktan çıkararak, toplumun tüm yaş gruplarına dokunan yaşayan bir kurum haline getiriyor. 3. Yaş Üniversitesi ile sağlanan kazanımlar; bireysel yaşam kalitesinden toplumsal dayanışmaya, sağlık sisteminden sosyal politikalara kadar geniş bir etki alanı oluşturuyor.
Küresel Ölçekte Bir Referans Model
Bugün gelinen noktada Sağlık Bilimleri Üniversitesi;
• yaşlanan nüfus gerçeğine bilimin rehberliğinde yanıt veren,
• üniversite–toplum bağını güçlendiren,
• sağlıklı ve onurlu yaşlanmayı merkeze alan
öncü bir yükseköğretim modeli ortaya koyuyor.
3. Yaş Üniversitesi ile başlayan bu yolculuğun, 4. Yaş Üniversitesi ile yeni bir evreye taşınması; SBÜ’nün yalnızca bugünü değil, geleceğin toplumunu da planlayan bir dünya üniversitesi olduğunu açık biçimde ortaya koyuyor.
