Sakız Çiğnerken Mikroplastik Yutuyor Olabilirsiniz
Günlük hayatta masum bir alışkanlık gibi görülen sakız çiğnemenin, beklenmedik bir sağlık riskine işaret edebileceği ortaya çıktı. ABD’de yapılan yeni bir araştırma, sakız çiğneme sırasında binlerce mikroplastik parçacığının doğrudan insan tükürüğüne karışabileceğini gösterdi.
ABD’de UCLA araştırmacıları tarafından yürütülen pilot çalışma, American Chemical Society (ACS) Spring 2025 Ulusal Toplantısı’nda sunuldu. Araştırma sonuçlarına göre sakızın mekanik olarak çiğnenmesi, sakızın yapısındaki plastik bazlı polimerlerin parçalanmasına ve mikroplastiklerin salınmasına yol açabiliyor.
Tek Bir Sakızda 3.000’e Kadar Mikroplastik
Çalışmada incelenen sakız örneklerinde, çiğneme sırasında yüzlerce ile binlerce mikroplastik parçacığının tükürüğe geçtiği tespit edildi. Araştırmada bazı sakızların tek kullanım sırasında 3.000’e kadar mikroskobik parçacık salabildiği belirlendi.
Tespit edilen mikroplastiklerin başlıca türleri arasında şunlar yer aldı:
• Polietilen (PE)
• Polistiren (PS)
Bu polimerler plastik üretiminde yaygın olarak kullanılan maddeler arasında bulunuyor.
“Doğal Sakız” İddiası Fark Yaratmadı
Araştırmanın dikkat çeken bir diğer sonucu ise “doğal” olarak pazarlanan sakızların da mikroplastik salınımı açısından büyük bir fark göstermemesi oldu.
Araştırmacılar, hem sentetik hem de doğal sakızların çiğneme sırasında benzer miktarlarda mikroplastik parçacık salabildiğini belirledi.
Mikroplastikler Sindirimde Parçalanmıyor
Bilim insanlarına göre mikroplastikler sindirim sistemi tarafından parçalanamayan kalıcı partiküller olarak biliniyor. Bu nedenle ağız yoluyla alınan mikroplastikler vücutta birikme potansiyeline sahip olabilir.
Araştırmanın başındaki isim Prof. Dr. Sanjay Mohanty, mikroplastik alımını azaltmak isteyen tüketiciler için dikkat çekici bir öneride bulundu.
Mohanty’ye göre:
• Aynı sakızı daha uzun süre çiğnemek
• Sık sık yeni sakıza geçmemek
mikroplastik maruziyetini azaltmaya yardımcı olabilir.
Mikroplastik Maruziyetinin Yeni Bir Kaynağı
Son yıllarda mikroplastiklerin;
• içme suyunda
• deniz ürünlerinde
• tuz ve gıdalarda
tespit edildiği biliniyor. Yeni çalışma ise sakızın da günlük mikroplastik maruziyetinin beklenmedik bir kaynağı olabileceğini ortaya koyuyor.
Araştırmacılar, sakız üretiminde kullanılan maddelerin daha şeffaf şekilde açıklanması gerektiğini ve bu alanda daha kapsamlı bilimsel çalışmalar yapılmasının önem taşıdığını vurguluyor.
Bilim dünyası mikroplastiklerin insan sağlığı üzerindeki uzun vadeli etkilerini araştırmaya devam ediyor. Ancak uzmanlar, ortaya çıkan her yeni bulgunun günlük tüketim alışkanlıklarının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini gösterdiğini belirtiyor.